Datça (Muğla) ilçesinde doğal olarak yetişen bademlerin (Amygdalus communis L.) seleksiyonu

Bu çalışma 2013-2014 yılları arasında Muğla İli Datça İlçesinde doğal olarak yetişen badem popülasyonu içerisinde geç çiçeklenen ve meyve özelliği bakımından üstün özelliklere sahip badem tiplerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür. Bu amaçla, popülasyonunun tamamı taranarak 66 tip ön seleksiyonla belirlenmiştir. Değiştirilmiş tartılı derecelendirme yöntemine göre bunlar içerisinden 15 tip ümitvar olarak seçilmiş ve detaylı incelemeleri yapılmıştır. Datça ekolojisinde seçilen bademlerin ilk çiçeklenme tarihi 4 Ocakta başlarken, çiçeklenme sonu 31 Ocak olarak belirlenmiştir. İlk çiçeklenme 4-23 Ocak, tam çiçeklenme 9-27 Ocak ve çiçeklenme sonu ise 14-31 Ocak arasında değişmiştir. Datça Yarım adasındaki ümitvar olarak belirlenen 15 badem tipinin kabuklu meyve ağırlı 2,00 g ile 7,97 g arasında değişmiştir. Kabuklu meyve iriliğine göre 7 tipin orta iri,5 tipin ufak, 2 tipin çok iri ve 1 tipin ise iri olduğu belirlenmiştir. İç meyve ağırlı 1,04 g ile 2,11 g arasında değişmiştir. İç meyve iriliğine göre 8 tipin çok iri, 3 tipin iri, 1tipin ufak, 3 tipin ise orta iri olduğu belirlenmiştir. 1 ons'a giren meyve sayısı 13,41 ile 27,21 arasında, iç randıman ise %21,76 ile %66,50 arasında değişmiştir. Seçilen badem tiplerinin kabuk özelliklerine göre 10 tipin çok sert (taş badem), 2 tipin sert badem, 2 tipin orta sertlikte ve 1 tipin ise ince kabuklu bademler grubuna girdiği belirlenmiştir. Ağaç şekli bakımından ise 9 tipin dik yayvan, 5 tipin yayvan, 1 tipin ise çok yayvan olduğu tespit edilmiştir. Badem de seleksiyon çalışmaları sonucunda belirlenen üstün özelliklere sahip badem tiplerinin çoğaltılarak ve değişik ekolojilerde adaptasyonlarının denenmesi ülke ekonomisi açısından ayrıca önem arz etmektedir.