Dede Ömer Rûşenî'nin (V. 892/1487) Hâşiye 'ale'l-Kâdî Beydâvî adlı eserinin tahkîk ve tahlili–Fâtihâ ve Bakara Sûreleri

Tasavvufî ve edebî yönü ile tanınan Dede Ömer Rûşenî'nin Envâru't-tenzîl ve esrâru't-te'vîl tefsirine yazmış olduğu hâşiye yazma halindedir. 570 varak hacme sahip eser çok yönlüdür. Osmanlı tefsir geleneğinin özelliklerini yansıtan eserin muhtevası, Arap dili kâideleri, belâgat ilmi, Kur'ân'ın Kur'ân ile tefsiri, hadislerin tahrîci, şiir ile istişhâd, İsrâilî haberlere yer verilmesi, filolojik tahliller, fıkıh, kelâm, tasavvuf, felsefe ve fen ilimlerine dair açıklamalar, ulûmu'l-Kur'ân'a dair meseleleri olmak üzere derin bir muhtevaya sahiptir. Bu çalışmada, Fâtihâ ve Bakara sûreleri özelinde, eserin yöntem ve muhtevası incelenerek konular sistematik biçimde ele alınmıştır. Hâşiye müellifinin üzerine hâşiye yazdığı tefsire hangi ilavelerde bulunduğu, yöntem olarak hangi teknikleri kullandığı araştırlımış ve eserin ihtiva ettiği meselelerin örnekleri ele alınarak tahlil edilmiştir. Eserin sınırlandırılan bölümü tahkik edilerek literatüre kazandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Dede Ömer, Hâşiye, Beydâvî Tefsiri, Tahkîk, Tahlil.