Deneysel diabet oluşturulan sıçanlarda kalp ve iskelet kası NRF-2 yapımı ve oksidatif stres üzerine melatoninin etkisinin incelenmesi

Diyabetes mellitüs (DM) kronik hiperglisemi ile giden epidemik bir hastalıktır. Kronik hiperglisemi serbest oksijen radikallerinin (ROS) yapımı ile birliktedir. Nuclear factor erythroid 2-related factor 2 (NRF2) redoks duyarlı transkripsiyon faktörüdür ve pek çok antioksidan enzimin gen yapımını kontrol eder. Melatoninin deneysel modellerde diyabetik nöropatide koruyucu olduğu gösterilmiştir. Amacımız deneysel diyabet oluşturulan sıçanlarda iskelet ve kalp kasında melatoninin NRF2 düzeyleri ile oksidatif stres düzeylerine etkisini incelemektir. Çalışmamızda 36 adet Wistar-albino sıçan dört gruba ayrıldı. 1) Kontrol+serum fizyolojik (SF) grubu (n=8), 2) Kontrol+melatonin grubu (n=8), 3) Diyabet+SF grubu (n=10), 4) Diyabet+melatonin grubu (n=10). Diyabet oluşturmak için tek doz intraperitoneal (İP) streptozotosin (STZ) 60mg/kg dozunda uygulandı. Melatonin uygulaması (10 mg/kg, İP) 28 gün boyunca uygulandı. Bu sürenin sonunda sıçanların kalp ve iskelet dokuları alınarak lipid peroksidasyonunun göstergesi olarak malondialdehid (MDA), antioksidan gösterge olarak indirgenmiş glutatyon (GSH) düzeyleri spektrofotometrik olarak incelendi. Dokularda NRF2 ve tioredoksin (TRX) düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçüldü. Diyabetik grubun iskelet ve kalp kası MDA düzeyleri kontrol gruplarına göre yüksek bulunurken, melatonin tedavisi sonrası bu değerin anlamlı düzeyde azaldığı gözlenmiştir (p<0.05). İskelet kası GSH seviyesi melatonin uygulanan diyabetik grupta sadece diyabet grubuna göre yüksek bulunmuştur. Diyabetik grupta iskelet kası NRF2 düzeyleri kontrol gruplarına göre düşük bulunmuştur. Bu azalma melatonin tedavisi ile kontrol değerlerine yükselmiştir. Kalp kası NRF2 düzeylerinde diyabet grubunda düşüklük görülmesine rağmen bu farklılığın anlamlı olmadığı saptanmıştır. TRX seviyelerinde iskelet kasında gruplar arasında farklılık gözlenmemiştir. Kalp kası TRX seviyeleri diyabet grubunda düşük bulunurken melatonin uygulaması ile yükselmiştir (p<0.05). Çalışmamızın sonuçları melatonin tedavisinin diyabetle ortaya çıkan oksidatif stresi iskelet kasında NRF2 yolağı ile kalp kasında ise TRX yolağı ile azaltabileceğini göstermektedir.