Deneysel diz osteoartrit modelinde simvastatinin matriksmetalloproteinaz inhibisyonu üzerinden kondroprotektif etkisi

Amaç: Bu çalışmada, mekanik olarak oluşturulan rat osteoartrit (OA) modelinde oral Simvastatin tedavisinin matriksmetalloproteinaz-3 (MMP-3) inhibisyonu yaparak diz eklem kıkırdağı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Çalışmada ortalama ağırlıkları 250-300 gr olan 27 adet Wistar Albino rat kullanıldı. Çalışmada denekler 3 gruba ayrıldı. Grup 1'de 9 adet rat sağ diz eklemine medial artrotomi ile girilerek ön çapraz bağı kesildi. Dizde instabilite ve kıkırdak yük dağılımının bozulmasını takiben altıncı haftada mekanik yöntemle osteoartrit oluşturuldu. Grup 1'de 9 diz eklemi kendi içinde femur (F) ve tibia (T) olarak ayrıldı.Grup 2'de 9 adet rat sağ diz ön çapraz bağı kesilerek diz ekleminde mekanik olarak osteoartrit oluşturulmasını takiben postoperatif 1. günden itibaren 6 hafta boyunca gavaj yöntemiyle 20mg/kg/gün Simvastatin (Merck Sharp & Dohme ,Middlesex,U.K) oral olarak verildi. Grup 2 `de 9 diz eklemi kendi içinde femur (F) ve tibia (T) olarak ayrıldı.Grup 3'de 9 adet ratın 9 diz eklemi kullanılarak kontrol grubu oluşturuldu. Grup 3'de 9 diz eklemi kendi içinde femur (F) ve tibia (T) olarak ayrıldı. Deneklere altı hafta sonunda yüksek doz ketamin ile ötenazi uygulandı. Aynı gün femur ve tibia eklem yüzleri korunarak, diz eklemi uygun seviyeden kesilerek çıkartıldı ve histopatolojik ve immünhistokimyasal incelemeye tabi tutuldu. Hematoksilen-eosin ile boyanan kesitlerde OARSI (Ostearthritis Research Society İnternational) osteoartrit kıkırdak histopatoloji değerlendirme sistemi kullanılarak skorlandı. MMP-3 İmmünhistokimyasal boyanmayı takiben değerlendirme femur ve tibia eklem kıkırdağında pozitif boyanan kondrosit sayısının diz eklemi toplam kondrosit sayısına oranlanması ile yapıldı. Sonuçların istatistiksel analizi ?Statistical package for Social Sciences-11? (SPSS-11) programı kullanılarak yapıldı. Gruplar arasındaki bulguların istatiksel farkı Mann-Whitney U testi kullanılarak araştırıldı.Bulgular: OARSI (Ostearthritis Research Society İnternational) osteoartrit kıkırdak histopatoloji değerlendirme sistemi kullanılarak yapılan değerlendirmede Grup 3'e (kontrol grubu) göre Grup 1 (ÖÇB kesik) ve Grup 2'de (ÖÇB kesik-simvastatin) osteoartrit oluştuğu gözlendi. Grup 2'de ise Grup 1'e göre istatiksel olarak anlamlı düzeyde osteoartrit evresi, derece ve puanı düşük bulundu. Her 3 grupta yapılan MMP-3 immunohistokimysal boyama sonucu; Grup 1 MMP-3 boyanma yüzdesi Grup 2 ve 3'e göre istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu. Grup 2 ve Grup 3 karşılaştırıldığında ise MMP-3 boyanma yüzdeleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark bulunmadı.Sonuç: Dizde instabilite ve yük dağılımının bozulması sonucunda oluşan osteoartritte oral uygulanan Simvastatin tedavisinin MMP-3 inhibisyonu ile kondroprotektif ve hastalık progresyonunu yavaşlatıcı etkiye sahip olduğu saptanmıştır (Mann-Whitney U; p<0.05). Osteoartritte kısır döngüyü kırmak amacıyla hastalığın inflamatuar basamağına müdahale ederek ilerleyici özeliğinin engellenmesi amaçlanarak yeni tedavi protokolerinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu amaca yönelik olarak tedavide Simvastatinin kullanılması mümkün görülmekle beraber kondroprotektif etkilerinin insanda ispat edilmesi için ileri düzeyde klinik ve histopatolojik prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.