Deneysel enfeksiyon sonrası tedavi edilen ve edilmeyen koyunlarda Babesia ovis'in eliminasyonu ve vektör kenelerle naklinin araştırılması

Bu çalışmada, Babesia ovis-Alacakaya suşu ile deneysel olarak enfekte edilen ve enfeksiyon sonrası 1.2 mg/kg dozunda imidokarb dipropionat (IMDP) ile tedavi edilen ya da tedavi edilmeden enfeksiyonu atlatan koyunlarda, parazitin eliminasyonu, enfeksiyonun kalıcılığı ve bulaştırıcılık potansiyeli (kan transfüzyonu ve vektör kene yoluyla) deneysel olarak araştırılmış olup; çalışmada toplam 20 adet koyun kullanılmıştır. Deneysel gruplar, tedavi edilmeyen (#021, #668, #671) ve tedavi edilen (#842, #953, #1006) koyunlardan oluşmuştur. Ayrıca, deneysel enfeksiyonun ardından 6 ay boyunca takip edilen koyunlarda, hem kan nakli hem de steril Rhipicephalus bursa larvaları ile enfestasyon deneyleri planlanmıştır. Bu süre, enfeksiyonun kalıcılığını değerlendirmekle kalmayıp, doğada ilkbaharda gelişen klinik babesiosis vakalarının sonbaharda aktifleşen R. bursa larvalarıyla karşılaşma olasılığını modellemek üzere biyolojik olarak da temellendirilmiştir. Her iki grupta da enfeksiyon sonrası yüksek ateş, anemi ve sarılık gibi babesiosise özgü klinik bulgular gözlenmiş, tedavi edilen grupta belirtiler daha kısa sürede baskılanmıştır ancak nPCR ile parazitemi, tedavi edilen grupta 70–144. güne kadar, tedavi edilmeyen grupta ise 59–180. güne kadar dalgalı şekilde tespit edilmiştir. Serolojik olarak ELISA ile spesifik antikorlar, tedavi edilenlerde 153–180. güne, tedavi edilmeyenlerde ise 180. güne kadar izlenmiştir. Her iki grupta da antikor yanıtı erken dönemde oluşmuş ve uzun süre devam etmiştir. xvii Enfekte koyunlardan 180. günde alınan kanlar, alıcı koyunlara (#361, #400, #625, #1763, #1751, #1759) transfüze edilmiştir. Hem tedavi edilen hem de edilmeyen gruptan alınan kanların transfüzyonu sonunda alıcı hayvanlarda enfeksiyon şekillenmiş, bazı alıcılarda (#361 ve #400) yüksek ateş ve nPCR pozitifliği izlenmiştir. Her iki grupta da nPCR/ELISA negatifliğine rağmen latent enfeksiyonların transfüzyon yoluyla bulaşabileceği ortaya konmuştur. Enfekte koyunların R. bursa larvaları için enfeksiyon kaynağı olup olmadığını değerlendirmek amacıyla, enfeksiyondan 6 ay sonra hem tedavi edilen hem de edilmeyen gruptaki koyunlar, steril R. bursa larvaları ile enfeste edilmiştir. Larva ve nimf dönemlerini, enfeksiyonu atlatan koyunlarda tamamlayan ve erişkin safhaya geçen keneler ile duyarlı koyunlar (#H7, #A9, #M26, #4577, #4513, #4520) enfeste edilmiştir. Kene enfestasyonundan sonra duyarlı koyunlar, mikroskobik, serolojik ve moleküler yöntemlerle B. ovis enfeksiyonu yönünden takip edilmiştir. Koyunların hiç birinde B. ovis'e ait enfeksiyon bulgusuna rastlanmamıştır. Ayrıca, koyunlardan kan emip doyan dişi kene karkasları ile bu kenelere ait yumurta havuzlarında B. ovis DNA'sı tespit edilmemiştir. Bu bulgular, klinik enfeksiyonu atlatan koyunların tedavi görüp görmediklerine bakılmaksızın R. bursa larvaları için enfeksiyon kaynağı olmadığını göstermiştir. Sonuç olarak IMDP tedavisi, klinik iyileşme sağlamakla birlikte enfeksiyonu tam olarak elimine etmemiştir. Tedavi edilen koyunların, kan transfüzyonuyla hastalığı bulaştırma riski taşıdıkları ortaya konmuştur. Ancak gerek tedavi edilen ve gerekse hastalığı kendiliğinden atlatan koyunların, enfeksiyondan 6 ay sonra düşük parazitemi nedeniyle kene larvaları ve nimfleri için enfeksiyon kaynağı olmadıkları belirlenmiştir. Bu bulgular, latent enfeksiyonların tanısında yüksek duyarlılıklı moleküler testlerin xviii önemini ve parazit yükünün bulaşma eşiğinin altında kalması durumunda, vektör kene R. bursa larvaları aracılığıyla enfeksiyonun taşınamadığını göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Babesia ovis, Deneysel enfeksiyon, Kan nakli, İmidokarb dipropionat, Rhipicephalus Bursa, Koyun.