Deneysel glokom filtrasyon cerrahisinde pazopanib ve bevacizumabın yara iyileşmesi üzerine etkisinin steroid ile karşılaştırılması

Glokom, çoğu zaman yüksek göz içi basıncı ve retina ganglion hücrelerinde dejenerasyon ile seyreden ilerleyici bir optik nöropatidir ve dünyada önlenebilir körlüğün ikinci en sık sebebidir. Glokom filtrasyon cerrahisi sonrasında hızlı yara iyileşmesi cerrahi başarısızlığın başlıca nedenidir. Bu çalışma; deneysel glokom filtrasyon cerrahisinde pazopanib ve bevacizumabın yara iyileşmesi üzerine olan etkisinin kortikosteroidler ile karşılaştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmada 35 adet Yeni Zellanda albino tavşan her grupta yedi denek olacak şekilde randomize beş gruba ayrıldı. I. grup dışındaki tavşanların tek gözlerine limbus tabanlı trabekülektomi uygulandı. Grup I'e postoperatif herhangi bir tedavi verilmedi. II. gruba serum fizyolojik, III. prednizolon asetat (%1), IV. gruba 5 mg/ml bevacizumab, V. gruba 5mg/ml pazopanib deneklerin trabekülektomi yapılan gözlerine topikal olarak 28 gün süreyle 4x1 olacak şekilde uygulandı. Deneklerin 1., 3., 7., 14. ve 28. günlerde ön segment fotoğrafları alındı ve bleb bölgesindeki vaskülarizasyon alanları değerlendirildi. 28. günde enüklee edilen gözlerin bleb bölgelerinden hazırlanan kesitlerde fibroblast ve mononükleer hücreler Hemotoksilen-Eosin ve Masson-Trikrom ile boyanarak histopatolojik olarak değerlendirildi. İmmunohistokimyasal olarak PDGF-β, FGF-β ve VEGF boyanma yoğunlukları değerlendirildi. Denekler bleb vaskülaritesi açısından değerlendirildiğinde; 1. ve 3. günlerde tedavi grupları arasında fark saptanmazken, 7., 14. ve 28. günlerde grup IV ve V'deki bleb vaskülaritesi grup II ve III'e göre daha düşüktü (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05, p<0.05). Grup IV ile V arasında istatistiksel olarak anlamlı fark izlenmedi (p>0.05). Fibroblast sayısı açısından değerlendirildiğinde; grup IV ve V'deki fibroblast sayısının grup II ve III'e göre daha düşük olduğu tespit edildi (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05, p<0.05). Grup IV ile V arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Mononükleer hücre sayısı açısından değerlendirildiğinde; grup II'deki hücre sayısının grup I'e göre daha fazla olduğu saptandı (p<0.05). Ancak tedavi uygulanan ilaç gruplarının kendi aralarında yapılan karşılaştırmalarında mononükleer hücre sayısı açısından anlamlı fark tespit edilmedi (sırasıyla p>0.05, p>0.05, p>0.05). FGF-β ve VEGF immunohistokimyasal boyanma yoğunluğu grup IV ve V'de grup II ve III'e göre azdı (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05, p<0.05). Grup IV ile V arasında ise istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). PDGF-β immunohistokimyasal boyanma yoğunluğu grup V'de grup II, III, IV'e göre daha azdı (sırasıyla p<0.05, p<0.05, p<0.05). Grup IV'deki PDGF-β boyanma yoğunluğundaki azalma grup II'ye göre anlamlı iken (p<0.05), grup III'e göre anlamlı değildi (p>0.05). Sonuç olarak; bevacizumab ve pazopanib glokom filtrasyon cerrahisinde yara iyileşmesini geciktirmek amacıyla kullanılan kortikosteroidlere iyi birer alternatif olabilirler. Anahtar Kelimeler: Trabekülektomi, yara iyileşmesi, kortikosteroid, bevacizumab, pazopanib