Deneysel sıçan glokom modelinde brimonidin tartrat ve melatoninin retina ganglion hücreleri üzerindeki nöroprotektif etkilerinin karşılaştırılması

AMAÇ: Dünya genelinde, körlüğün önde gelen sebeplerinden olan glokom, ilerleyici bir optik nöropatidir. Bu çalışmada, brimonidin tartrat ile melatoninin retina ganglion hücreleri üzerindeki nöroprotektif etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. MATERYAL ve METOD: 36 adet 150-250gr ağırlığında ve 4-6 aylık Wistar albino sıçan, kontrol (K), brimonidin tartrat (B), melatonin (M), glokom (G), glokom+brimonidin (G+B) ve glokom+melatonin (G+M) olmak üzere 6 gruba ayrıldı. G, G+B ve G+M grubu deneklerinde episkleral ven koterizasyonu ile glokom modeli oluşturuldu. Tüm deneklere, üç günde bir intraperitoneal(i.p.) injeksiyonlar yapıldı. 26.günde genel anestezi altında, retina ganglion hücreleri %3Fluorogold ile retrograd olarak işaretlendi. Sakrifikasyon ve enükleasyon sonrasında elde edilen doku kesitleri TUNEL kiti ile muamele edilerek apoptotik hücrelerin sayımı yapıldı. Floresan mikroskobunda, U-MN-1 filtresi altında, retrograd olarak %3Fluorogold ile işaretli apoptozise uğramamış retina ganglion hücrelerin sayımı gerçekleştirildi. Göz içi basınç ölçümleri non-parametrik bir test olan Wilcoxon signed rank test ile, apoptotik indeks verileri ve %3Fluorogold işaretli hücrelerin sayımından elde edilen veriler ise tek-yönlü ANOVA'yı takiben post-hoc Holm Sidak testi ile değerlendirildi. BULGULAR: B, G+B ve G+M gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bir GİB düşüşü saptandı. Sadece i.p. brimonidin tartrat injeksiyonu yapılan deneklerin. G+B ile K gruplarının apoptotik indeksleri arasında istatistiksel anlamlı fark bulunmadı. %3Fluorogold ile işaretli hücre sayımları karşılaştırıldığında G+M ile G grubu arasında fark bulunmazken, G+B ile G grubu arasında istatistiksel anlamlı fark olduğu görülmüştür (p<0,05). SONUÇ: Brimonidin tartratın, hem sistemik uygulama ile GİB azaltıcı etkisinin de olabileceği hem de retina ganglion hücrelerini apoptozisten koruyarak apoptotik indeks seviyelerini kontrol düzeylerine kadar indirdiği sonucuna varıldı. Bunun yanı sıra melatoninin sadece glokom varlığında GİB azaltıcı etki sağladığı gözlemlendi. Ancak melatoninin bu çalışmada glokom hasarı karşısında, nöron koruyucu bir etkisi olduğu gösterilemedi.