Dengesiz sınıflandırma problemleri için LLM tabanlı otomatik analiz sistemi
2026
0 views
0 downloads
Advisor: Doç. Dr. Ahmet Kadir Arslan
Abstract (TR)
Amaç: Sağlık alanındaki verilerin karmaşık ve heterojen yapısı, makine öğrenmesi algoritmalarının başarısını doğrudan etkileyen sınıf dengesizliği problemini beraberinde getirmektedir. Bu çalışmanın amacı; sağlık verilerindeki sınıf dengesizliği problemine yönelik en uygun dengeleme yöntemini otomatik olarak seçen ve analiz sonuçlarını Büyük Dil Modelleri (LLM) desteğiyle yorumlayan entegre ve otonom bir sistem geliştirmektir. Materyal ve Metot: Çalışmada, 1:100'e varan ekstrem dengesizlik oranlarına sahip üç farklı klinik veri seti kullanılmıştır. Geliştirilen otonom analiz hattı; SMOTE türevleri, CTGAN ve Difüzyon Modelleri (TabDDPM) gibi çeşitli dengeleme stratejilerini LLM tabanlı bir döngü ile yönetmektedir. Ayrıca, veri setindeki nadir ancak klinik değeri olan vakaları korumak amacıyla "Sigma Guardrails" adı verilen özgün bir aykırı değer yönetim mekanizması sisteme entegre edilmiştir. Model performansları F1-Skor, MCC, ROC-AUC ve Brier Skoru gibi çok boyutlu metriklerle değerlendirilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular, otonom sistemin ekstrem dengesizlik durumlarında dahi başarılı olabileceğini göstermiştir. Ayrıca, Sigma Guardrails protokolü sayesinde verilerdeki istatistiksel aykırıların bazılarının klinik olarak anlamlı bulunarak veri setinde korunduğu saptanmıştır. Düşük Brier skorları, sistemin ürettiği olasılık tahminlerinin klinik güvenilirliğinin yüksek olduğunu göstermiştir. Sonuç: Sonuç olarak, geliştirilen LLM destekli otonom hat, teknik karmaşıklığı minimize ederek ve yanlış negatif maliyetlerini gözeterek klinik karar destek süreçlerinde etkin bir çözüm sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: SMOTE, Büyük Dil Modelleri, Makine Öğrenmesi, Python, Dengesiz Sınıf Problemi
Author
Mehmet Baran Özkan
How to Cite
Mehmet Baran Özkan (Yüksek Lisans Tezi). Dengesiz sınıflandırma problemleri için LLM tabanlı otomatik analiz sistemi, 2026, İnönü University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from İnönü University
- Türkiye'nin ulusal ekonomik güvenliğine yönelik bölgesel tehditler ve fırsatlar(2022)
- Avenanthramide C'nin meme kanseri üzerindeki etkisinin araştırılması(2022)
- Kriptojenik sirozlu hastalarda klinik ve etiyolojik faktörlerin retrospektif araştırılması(2020)
- Anne babalarda dijital ebeveynlik farkındalığının incelenmesi(2020)
- Kanserli çocuk hastalarda beslenme durumunun izlemi(2018)
- Dinlerde su ile arınma ve Hıristiyanlıkta vaftiz anlayışı(2019)