Deride pembe renkli lezyonların dermoskopik olarak incelenmesi ve parametrelerinin tanımlanması

AMAÇ: Pembe renkli deri lezyonlarıyla başvuran hastalarda lezyonların dermoskopik olarak incelenerek parametrelerinin tanımlanması ve bu bulgular ışığında benign ya da malign lezyonların ayrımının sağlanması GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmaya 01.07.2023 – 29.02.2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hafsa Sultan Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları polikliniğine 1 aydan uzun süredir devam eden pembe lezyon sebebiyle başvuran, lezyonunun dermoskopik ve klinik fotoğraflamasına izin veren erişkin hasta grubu dahil edilmiştir. Lezyonların incelenmesinde ve fotoğraflanmasında Dermlite DL4 Foto sistem (3Gen®, San Juan Capistrano, CA, USA) kullanıldı. Dermoskopik fotoğraflar renk, patern, vaskülar ve yapısal bulguları ile değerlendirildi, süreç içerisinde hastaların histopatolojik tanıları kesinleştirildi. Çalışmaya dahil edilen 60 hasta ve 73 lezyona ait veriler IBM® SPSS® (Statistical Package for Social Sciences, IBM Corp., NY, USA) version 29 programı kullanılarak değerlendirildi. Kategorik değişkenler arasındaki farklılıklar Ki kare analizi ile incelenmiştir. P değerinin 0.01'in altında olduğu durumlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. BULGULAR: Çalışmaya tüm vücut yerleşimli histopatolojik tanı almış 60 hastaya ait 73 lezyon alındı. Olguların 26'sı (%43,3) kadın, 34'ü (%56,7) erkekti. Hastalarda yaş ortalaması 65,4±17,9 (18-93) olarak saptandı. Çalışmaya dahil edilen 73 lezyonun 20'si (%27,4) benign, 53'ü (%72,6) maligndi. Lezyonlar en sık yüz (n=58; %79,4); yüz içerisinde de en sık burun bölgesi yerleşimli (n=22; %30,1) olarak görüldü. Bunu sırasıyla periorbital (n=11; %15,1) ve malar (n=10; %13,7) bölgeler izledi. Kendi içerisinde benign lezyonlar en çok ekstremitede (n=5; %25) yerleşirken malign lezyonlar en çok burun ve çevresi (n=20; %37,7) yerleşimi gösterdi. Lezyonlar benign ve malign olarak karşılaştırıldığında pembe renkte koyulaşma ve buna eşlik eden sınırlarda ovallik kaybı, ülserasyon izlenmesi ve büyük mavi-gri yuvalar lezyonun malign olma olasılığını artırdı ve istatistiksel olarak anlamlı saptandı. (p<0,01) Pembe lezyonlarda boğumlanma ve oval kenar belirginliği lezyonun benign olma olasılığını artırdı ve istatistiksel olarak anlamlı saptandı. (p<0,01) Lezyonların malign olma olasılığı yaşla birlikte anlamlı bir artış göstermekteydi. (p<0,01). Malign pembe lezyonlar erkeklerde daha çok görülmekteydi fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p=0,788) Malign pembe lezyonların en sık izlendiği bölge burundu fakat istatistiksel olarak anlamlı değildi. (0,065) Dallanan damarlar malignite ve özellikle BHK açısından anlamlı bir bulguydu. (p<0,01) Skuam/keratin malign lezyonlarda daha fazla görülmekle birlikte istatistiksel olarak anlam ifade etmemekteydi. (p=0,987) Yapısız alan varlığı malign lezyonlarda daha sık görülmekle birlikte istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p=0,270) Multipl mavi-gri noktalar malignite açısından ve istatistiksel olarak anlamlıydı. (p<0,01) Malign lezyonu olanlarda benign lezyonu olanlara kıyasla daha önceden deri kanseri varlığı öyküsü daha sıktı ancak istatistiksel olarak anlamlı değildi. (p=0,032) Atipik/polimorf damarlanma malign lezyonlarda daha göze çarpan bir bulguydu ve istatistiksel olarak anlamlıydı. (p<0,01) Malign lezyonlar içerisinde de BHK (%35,7) ve SHK'da (%21,4) görüldü. SONUÇ VE ÖNERİLER Çalışmamızda tümörün progresyonu sonrası gelişen ülserasyon, neovaskülarizasyon ve tümör adacıklarının derinin katmanlarını işgal etmesi lezyonda heterojenite yaratmakla birlikte mevcut pembe renkte koyulaşmaya ve düzensizleşmeye yol açtığı saptandı. Bu durum tarafımızca pembe lezyonda malignite lehine değerlendirildi. Ülserasyon özellikle BHK ve SHK başta olmak üzere malignite açısından anlamlı bulundu. Tümör invazyonunun dermise ilerleyişini belirten büyük mavi-gri yuvalar özellikle BHK'da daha fazla olmak üzere malign lezyonlarda anlamlı derecede daha fazla saptandı. Tümörün progresyonu ile meydana gelen dallanan damar yapıları ve yine tümör hücrelerinin invazyonunu gösteren multipl mavi-gri noktalar başta BHK olmak üzere pembe lezyonda malignite lehine değerlendirildi. Tümörün indüklemesi sonrası meydana gelen atipik damarlanma malignite lehine bulgu olarak değerlendirildi. Lezyonların yerleşimi bakımından yüz bölgesi hem benign hem malign lezyonlarda en sık rastlanan vücut alanıydı. Diğer bölgelere olan belirgin üstünlüğü yüzün çevresel faktörlere karşı korunması gerektiğinin güçlü bir göstergesidir. Çalışmamızda bulgular literatür ile uyumlu görünmekle beraber pembe lezyonlarda heterojenitenin yol açtığı makroskopik ve dermoskopik koyulaşmanın saptanması, ülserasyon, mavi-gri yuvalar/noktalanmalar ve atipik damarlanma pembe lezyonda maligniteyi akla getirmesi gereken bulgulardandır. Anahtar kelimeler: pembe lezyon, malignite, bazal hücreli karsinom, skuamoz hücreli karsinom