Desmopressin'in idrar yolu enfeksiyonları üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi

1 ÖZET Amaç: Sıçanlarda oluşturulmuş piyelonefrit ve sistit modellerinde, antidiüretik dozda, ekzojen, parenteral desmopressin asetat (DDAVP) uygulanmasının idrar yolu enfeksiyonları üzerindeki etkisinin mikrobiyolojik, histopatolojik ve biyokimyasal olarak değerlendirilmesi. Gereçler ve Yöntem: Wistar türü yedinci jenerasyon (F7 band), 56 adet erkek sıçanın oluşturduğu sekiz grup çalışmaya alındı. Başlangıçta tüm sıçanların idrar analizleri yapıldı, idrar kültürleri alındı ve 24 saatlik idrarları toplanıp hacim ve dansiteleri ölçüldü. Başlangıç idrar kültürlerinde Escherichia coli (E coli) üremesi olmayan sıçanlar çalışmaya alındı. Yirmisekiz sıçanın her iki böbreğine 0.1 mL (1010/ml_) E coli solüsyonu injekte edildi; diğer 28 sıçanın da mesanelerine yine aynı bakteri solüsyonundan 0.3 mL üretral kateterizasyon ile verildi. Bakteri solüsyonu verildikten 24 saat sonra alınan idrar kültürlerinde etken patojen E coli üreyen sıçanlardan, her birinde 7 sıçan bulunacak şekilde 8 grup oluşturuldu. Grup I, II, III, IV piyelonefrit; Grup V, VI, VII, VIII sistit grupları idi. idrar kültürlerinde E coli üremesi olduğu görüldükten sonra, Grup II, IV, VI, VIII deki sıçanlara ıntramusküler DDAVP (2 ııg/doz/gün), Grup I, III, V, VII' deki sıçanlara intramusküler serum fizyolojik (SF, %0.9 NaCI, 0.5 mL/doz/gün) yedi gün boyunca uygulandı. Desmopressin veya SF injeksiyonunun 1, 3, 5 ve 7. günlerinde tüm sıçanların idrar analizleri yapıldı, idrar kültürleri alındı ve 24 saatlik idrarları toplanıp hacim ve dansiteleri ölçüldü. Ek olarak Grup III, IV, VII, VIII' deki sıçanların 14, 21 ve 28. günlerde de aynı şekilde değerlendirmeleri yapıldı. Desmopressin veya SF injeksiyonlarının 7. gününde tüm sıçanlardan, 28. gününde Grup III, IV, VII, VIII' deki sıçanlardan kan örnekleri alınıp serum kreatinin düzeylerine bakıldı. Grup I, II, V, VI' daki sıçanlar bakteri inokülasyonundan 1 hafta sonra, grup III, IV, VII, VİN' deki sıçanlar bakteri inokülasyonundan 4 hafta sonra feda edildi. Her iki böbrek ve mesane histopatolojik olarak değerlendirildi; inflamasyon ve fibrozis açısından sübjektif skorlama yapıldı. Bulgular Piyelonefrit grubu sıçanlarda ilk hafta DDAVP uygulaması süresince, 24 saatlik idrar volümü DDAVP veya SF uygulanan gruplar arasında farklı bulunmadı, ilk hafta izlemi süresince DDAVP uygulanan sistit gruplarının 24 saatlik idrar volümleri, SF uygulanan sistit gruplarından ve DDAVP uygulanan piyelonefrit gruplarından düşük bulundu; DDAVP uygulaması 7. günde kesildikten sonra ise gruplar arasındafarklılık izlenmedi. Grupların idrar dansite sonuçlan çelişkili ve literatür ile uyumsuz değerlendirildi. Sistit ve piyelonefrit gruplarının idrarda lökosit esteraz pozitifliği, idrar mikroskopisinde bakteri varlığı ve idrar kültürlerindeki günlük E. coli üremesi koloni sayımları (cfu/mL), DDAVP veya SF uygulanan gruplar arasında farklı bulunmadı. Çalışmanın 7. ve 28. günlerindeki serum kreatinin düzeyleri tüm sıçan gruplarında normal sınırlarda bulundu. Gerek bir haftalık, gerekse dört haftalık piyelonefrit gruplarının böbrek inflamasyon, böbrek fibrozis ve mesane inflamasyon skorları DDAVP ve SF uygulanan gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Benzer şekilde gerek bir haftalık, gerekse dört haftalık sistit gruplarının histopatolojik skorları DDAVP ve SF uygulanan gruplar arasında anlamlı farklılık göstermedi. Hiçbir sıçanda mesanede fibrozis saptanmadı. Piyelonefrit veya sistit gruplarının hiçbirinde histopatolojik skorların günlük idrar volümü, idrarda "dipstick" testi ile lökosit esteraz pozitifliği, idrar kültürlerinde E co// üremesi koloni sayımları, serum kreatinin değerleri ile anlamlı korelasyon göstermediği saptandı. Sonuçlar: Sıçanlarda E. coli' nin P-pilili susu kullanılarak oluşturulmuş deneysel piyelonefrtit ve sistit modellerinde, İYE varlığında günlük 2ug sabit dozda DDAVP uygulamasının serum kreatinin değerlerini normal sınırların üzerine yükseltecek şekilde böbrek fonksiyon bozukluğu oluşturmadığı; idrar kültürlerindeki bakteri üreme sonuçlarını etkilemediği; böbrekteki ve mesanedeki inflamasyonu, fibrozisi etkilemediği gösterilmiştir. Bu çalışmada, İYE varlığında antidiüretik dozda DDAVP uygulamasının böbrek veya mesanedeki enfeksiyon sürecini, böbrek fonksiyonlarını değerlendirmek üzere bakılan serum kreatinin düzeylerini ve böbreklerdeki histopatolojik zedelenmeyi olumsuz yönde etkilemediği gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Desmopressin asetat, piyelonefrit, sistit, sıçan