Devletçilik uygulamalarının Türk milli eğitimine yansımaları

Devletler, tarihin hemen her döneminde eğitime kendi amaçları ve ihtiyaçları doğrultusunda müdahalede bulunmuştur. Bu çalışmada, bilinen ilk Türk devleti Asya Hun Devletinden Türkiye Cumhuriyeti'ne kadar kurulmuş Türk devletlerinin eğitime bakışları ve katkıları ana hatlarıyla belirtilmiştir. Özelde ise Atatürk dönemindeki devletçilik uygulamalarının eğitime yansımaları araştırılmıştır. Özellikle Atatürk'ün devletçilik ilkesinin sadece ekonomi ile sınırlı kalmadığı sağlık, ulaşım ve eğitim gibi birçok alanı da kapsadığının altı çizilmiştir. Nitel araştırmalar içinde yer alan doküman incelemesi yöntemi ile toplanan verilere bakıldığında Atatürk döneminde çok uluslu bir yapıdan çağdaş, ulusal bir yapıya uyum sağlamayı amaç edinen devlet, eğitimi bu amaca ulaşmakta bir vasıta olarak görmüş ve kuruluşundan itibaren eğitime müdahalelerde bulunmuştur. Cumhuriyet hükümetleri kanunlar, yönetmelikler ve talimatnameler çıkarmış ders programları ve eğitim müfredatları düzenlemiştir. Devlet ayrıca eğitimin daha nitelikli olması için gerek örgün eğimde gerekse yaygın eğimde birçok çalışma yürütmüştür. Devlet tarafından okullar yapılmış, okuma kursları açılmış, ders araç gereçleri temin edilmiş, kütüphaneler kurulmuş, dergiler basılmış, öğrencilere burs olanakları sağlanmış ve yaygın eğitim kurumları kurulmuştur. Devletin bu faaliyetlerinden; eğitimdeki devletçilik uygulamalarının, 1930'larda başlayacak olan ekonomideki devletçilik uygulamalarından önce, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla başladığını görmekteyiz. Bu dönemde yapılan müdahalelerle eğitim milli, laik ve demokratik bir yapıya kavuşturulmuştur. Öğrenciler modern okullarda ve alanında uzman öğretmenlerden eğitim almışlardır. Yurtdışına gönderilen öğrenciler başta sanayi, tarım, sağlık ve eğitim olmak üzere birçok alana katkıda bulunmuşlardır. Devlet, yaygın eğitim kurumları vasıtasıyla yetişkin bireylere okuma-yazma öğretmiştir. Toplumun her ferdinin çağdaş bireyler olması için edebiyat, sanat, tarih, tarım, sağlık gibi alanlarda topluma birçok hizmet verilmiştir.