Devletin açık denizdeki tarafsızlığı

Tarafsızlık hukuku, savaş devam ederken, çatışmaya girmek istemeyen diğerlerinin var olabileceği gerçeğinin kabul edilmesiyle gelişmeye başlamıştır. Egemenlerin ve sonrasında devletlerin uygulamalarıyla şekillenen bu hukuk dalında hem çatışmaya girmek istemeyen tarafsızlara hem de savaşanlara belirli hak ve yükümlülükler getirilmiştir. Okyanuslar başka bir ifadeyle açık denizler ise gerek uluslararası ticaretin yüzde doksanının gerekse güvenliği tehdit eden unsurların deniz yoluyla taşınması sebebiyle, tüm devletlerin menfaatleri ve insanlığın refahı için kritik öneme sahiptir. Savaşan ve tarafsızlar arasındaki menfaat dengesi gereği, geleneksel savaş yöntemleri olan abluka, ticaret gemilerini ziyaret, arama, el koyma hakları ile doğrudan veya dolaylı olarak düşmana yöneltilen savaş için gerekli malzemeleri ifade eden savaş kaçağına el koyma hakkı ortaya çıkmıştır. İlke olarak, tarafsız ticaret gemileri yakalanamaz, müsadere ve imha edilemez. Zira açık denizlerde bu gemiler hakkında ancak taşıdıkları bayrağın devletinin egemenliği geçerlidir. Ancak çatışan güçlerin savaş gemileri, tarafsız suların dışında, tarafsız veya düşman bayraklı tüm ticaret gemilerini durdurma, ziyaret etme ve arama haklarını, eğer denizde tehlike mevcutsa sayılan hakların kullanılabilmesi amacıyla söz konusu gemiyi başka bir alan veya limana gitmesi için rota emri vermek suretiyle, kullanarak yüklerinin neler olduğunu ve varış yerini denetleyebilir. Eğer tarafsız ticaret gemileri, savaş kaçağı taşıma, ablukayı ihlal etme veya ziyaret, arama, rota emrine direniyorsa savaş gemileri tarafından yakalanabilirler. Tarafsızlık hukukunun uygulanabilirliği sorusuna cevap verebilmek için, özellikle kolektif güvenliğe ilişkin BM Şartı hükümleri ile tarafsızlık hukukunun ilişkisini değerlendirmek gerekmektedir. Tarafsızlık hukuku, özellikle deniz taşımacılığına müdahaleyi içeren hakları açık ve detaylı bir biçimde düzenleyen tek hukuk dalı olmayı sürdürmektedir.