Açık ve örtük öğretimin ortaokul öğrencilerinin eşdizimlilik bilgisi üzerine etki farkı

Bu çalışma, açık (explicit) ve örtük (implicit) öğretimin sekizinci sınıf öğrencilerinin hedef sözcük türü olan sıfatların eşdizimlilik bilgileri üzerindeki etki farkını araştırmayı hedeflemektedir. Araştırma; ön test, son test ve gecikmeli son testi kapsayan yarı deneysel bir çalışma modeline göre yürütülmüştür. İlk olarak, öğrencilerin sözcük düzeylerini belirlemek amacıyla "Genel Yeterlilik Testi (The Second Version of Quick Placement Test; Syndicate, 2004) uygulanmıştır. Gruplar, karşılaştırma ve deney grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Karşılaştırma grubu 11'i erkek, 10'u kız öğrenci olmak üzere toplamda 21 öğrencidir. Deney grubu ise 14'ü erkek, 7'si kız olmak üzere toplamda 21 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma, 2 üniteyi kapsamaktadır ve haftalık 4 saat olmak üzere toplamda 10 haftalık bir öğretim programı üzerine oluşturulmuştur. Bu 10 haftanın 6 haftası eğitim programına, 1 haftası ön teste, 1 haftası son test ve 2 hafta sonra uygulanmak üzere 1 haftası da gecikmeli son teste ayrılmıştır. Ünite başında her iki grup için ön test uygulanmıştır. Öğretim boyunca her iki gruba da sıfat + isim eşdizimlilikleri öğretilmiştir. Eşdizimlilik oluşturulurken, öğrencilerin ders kitaplarında geçen belirli bir ünite temel alınarak bu sıfatlar ve bu sıfatlarla eşdizim oluşturacak başlıca isimler hedef alınmıştır. Karşılaştırma grubundaki öğretim örtük (implicit) olarak gerçekleştirilirken deney grubunda ise açık (explicit) öğretim uygulanmıştır. Daha açıkça söylemek gerekirse, karşılaştırma grubundaki öğrencilerin sıfat + isim eşdizimliklerine sadece dikkatleri çekilirken deney grubundaki öğrencilerin aynı eşdizimliliğe dikkatleri doğrudan yönlendirilmiştir ki bu da çalışmanın amacı olan öğrencilerin farkındalıklarını artırma hedefini oluşturmaktadır. Öğretim boyunca her iki grupta da aynı etkinlikler uygulanmıştır. Öğretim tamamlandıktan sonra, son test uygulanarak her iki grupta da öğrencilerin hedef sözcüklerin eşdizimliliklerini ne kadar hatırladıkları ölçülmüştür. İki hafta sonra ise gecikmeli son test uygulanarak her iki grubun da edindikleri bilgiyi ne dereceye kadar korudukları ölçülerek çalışmanın uygulama kısmı son bulmuştur. Bu çalışmada; açık (explicit) ve örtük (implicit) öğretimin grup içerisinde fark yaratıp yaratmadığını bulmak için parametrik olmayan Friedman Test, gruplar arasında fark yaratıp yaratmadığını bulmak için ise parametrik olmayan Mann-Whitney U Test kullanılmıştır. Friedman Test sonuçlarından toplanan bulgulara göre, karşılaştırma grubunda istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamışken, deney grubundaki öğrenci kazanımlarında ön test ile son test ve ön test ile gecikmeli son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Bu bulgular son test ile gecikmeli son test arasında yapılan karşılaştırma ile de doğrulanmıştır. Son test ile gecikmeli son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmaması öğrencilerin yeni kazandıkları bilgileri akılda tuttuklarını göstermektedir. Fakat Mann-Whitney U Test sonucundaki gruplar arası kıyaslamaya bakıldığında ise karşılaştırma ve deney grubu arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlemlenmiştir. Çalışma, ortaokul öğrencilerinin kelime bilgisinin gelişimi ile ilgili çıkarımlar, ortaokullarda kelime öğretiminin geliştirilmesine dair öneriler, ve elde edilen bulguların ileriki çalışmalar içim genellenebilirliği ile sonuçlandırılmıştır. Anahtar Kelimeler: Açık öğretim, Örtük öğretim, Eşdizimli sözcük öbekleri, Kelimeyi hafızada tutma