Dijital öykü anlatımı ile verilen değerler eğitimine yönelik bir eylem araştırması

İnsanlar dünyaya geldiği günden itibaren evlerinde başlayan eğitim yaşantıları okul yaşları geldiğinde okulunda dâhil olmasıyla yaşam boyu devam eden bir süreçtir. Kişiler bu eğitimlerinin içinde yaşadıkları topluma uyum sağlayabilme ve kendilerini tanıyarak geliştirmek için belli değerleri de öğrenmeleri gerekmektedirler. Bu değerlerin kazandırılması için kullanılabilecek bir yöntem olarak dijital öykü anlatımı karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın amacı öğrencilere değerler eğitimi konularını öğretmek için dijital öykü anlatımını kullanmanın etkili olup olmadığını, öğrencilerin nasıl öğrendiklerinin yansımalarını belirlemektir. Çalışmada nitel araştırma desenlerinden eylem araştırması kullanılmıştır. Süreç eylem araştırması şeklinde planlanarak uygulanmıştır. Değerler eğitiminin daha iyi nasıl öğretileceği problem durumu olarak ele alınıp bu problemin çözülmesi için eylem planı oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini Sivas ilinde bir ortaokulda öğrenim gören 6. Sınıfa devam eden 7 Kız ve 7 Erkek öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler değerler eğitimi konularıyla ilgili dijital öyküler oluştururken ikişer kişilik yedi grup halinde çalışmayı yürütmüşlerdir. Araştırmada veri toplamak için nitel verilerin yanında nicel verilerde kullanılmıştır. Nitel veriler için öğrenciler ile değerler eğitimi ve dijital öykü anlatımı ile ilgili, öğretmenler ile de öğrencilerin değerleri ne derece yansıttıklarıyla ilgili görüşmeler yapılmıştır. Aynı zamanda araştırmacı tarafından gözlemler yapılarak ve notlar tutularak veriler toplanmıştır. Nicel veriler için Dilmaç (2007) tarafından geliştirilen İnsani Değerler Ölçeği kullanılmıştır. Eylem araştırması sürecinde Hoşgörü, Dürüstlük ve Sorumluluk değerleri ele alınmıştır. Öğrencilerin sürecin başında ilk önce bu değerleri kazanmaları gerektiği yapılan görüşmeler, gözlemler ve öğretmenlerle yapılan görüşmeler sonucunda kararlaştırılmıştır. Öğrencilerden bu konularla ilgili öyküler yazmaları ve yazdıkları öyküleri dijital öykü anlatımı sürecini uygulayarak dijital öykü videoları haline getirmeleri sağlanmıştır. Dijital öyküler oluşturmadan önce öğrencilere dijital öykü anlatımının ne olduğu, nasıl oluşturulacağı, dijital öykü oluştururken kullanılacak web 2.0 araçları ve masaüstü uygulamalarının nasıl kullanılacağı anlatılmıştır. Toplanan nitel verilerin analizi için içerik analizi yapılmıştır. Toplanan verilerden yola çıkarak içerik analizi yapılıp öğrencilerin değerleri nasıl algıladıkları ve ne derece öğrendikleri kodlar ve temalar halinde yazılarak sonuçlara ulaşılmaya çalışılmıştır. Verilere göre değerlerin öğrencilerdeki etkisi, değerlerin öğrencilere sağladığı yararlar, duygular, değerleri tanımlamalar ve yöntemin öğrencilere sağladığı yararlar temalarına göre analizler yapılmıştır. Elde edilen bulgular incelendiğinde öğrenci görüşmelerinde verdikleri cevaplara göre öğrencilerin dijital öykü anlatımı sürecini yaşayarak değerler eğitimi ile ilgili videolar oluşturmaları değerler eğitimini daha iyi anladıklarını, yaptıkları bazı davranışların yazdıkları öykülerde yanlış davranışlar olduğunu görmelerini sağlamıştır. Yapılan gözlemler ve öğretmen görüşlerine göre ise sınıfta olumsuz davranışların belli oranda azaldığı özellikle bazı öğrencilerde değişimlerin daha somut anlaşıldığı ifade edilmiştir. Bu çalışma az sayıda öğrenci ile kısıtlı bir sürede yapılmıştır ve değerlerin kazanılması sonucu davranış değişiklikleri uzun zaman aldığı için benzer çalışmalar farklı kademelerdeki öğrencilerle değerler eğitimi veya farklı konuları ele alınarak yapılabilir. Yapılan araştırmanın eğitimde teknoloji kullanımının farklı yönlerini ele almasından dolayı yapılacak çalışmalara kaynak olacağı düşünülmektedir.