Dijital oyunlar ve benlik oluşumu: Oyuncuların sanal kimliklerinin gerçek hayattaki benlik sunumlarına etkileri

ÖZET Beyzanur YURTTUTAN Dijital oyunlar, bireylerin gerçek dünyadan bağımsız olarak kimlik inşa etmelerine ve kurgusal bağlamlarda yeni benlik temsilleri geliştirmelerine imkân tanımaktadır. Özellikle çevrimiçi çok oyunculu oyunlar, oyuncuların avatarlar aracılığıyla kendilerini tanımlamalarını ve bu kimlikleri toplumsal etkileşim süreçlerinde deneyimlemelerini sağlamaktadır. Dijital ortamlar, bireylerin alternatif benlik temsilleri oluşturdukları ve sosyal bağlarını güçlendirdikleri alanlar olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, dijital oyunların bireylerin benlik sunumuna etkisi kuramsal bir çerçevede ele alınmıştır. Dijital oyun ve benlik kavramları farklı disiplinler bağlamında değerlendirilerek literatüre katkı sağlayan teorik yaklaşımlar temel alınmıştır. Erving Goffman'ın benlik kuramı, Heinz Kohut'un kendilik psikolojisi teorisi ve James F. Masterson'un gerçek ve sahte kendilik kuramları doğrultusunda, bireylerin dijital oyun oynama davranışlarının benlik algısı üzerindeki etkisi incelenmiştir. Çalışma, yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi ile veriler toplayarak netnografi ve içerik analizi kapsamında yürütülmüştür. Veri analizinde MAXQDA programı kullanılarak analizler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları, özellikle dijital oyun türlerinin bireysel benlik algısı üzerinde etkiler yarattığını, oyuncuların oyun içindeki rol ve kimlikleriyle gerçek hayatta sahip oldukları benlik algısında bir etkileşim olduğunu göstermektedir. Dijital oyunların sadece eğlence aracı değil, empati geliştirme ve kimlik inşa süreçlerinde önemli bir araç olarak işlev gösterebileceğini ortaya koymaktadır. Bu araştırma dijital oyunların toplumsal ve bireysel boyutlarındaki etkilere dair yeni bir bakış açısı sunarak, oyunların psikolojik ve sosyal analizlerine dair literatüre katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, dijital oyunların bireylerin kimlik inşası ve sosyal etkileşim süreçlerindeki rolü, daha geniş kapsamlı araştırmalarla ele alınması gereken önemli bir konu olarak değerlendirilmektedir. Anahtar Kelimeler: Dijital Oyun, Oyun ve Benlik, Avatar, Kimlik İnşası, Dijital Oyun ve Benlik Sunumu