Divan edebiyatında hat

Yazılı edebiyat geleneğinin oldukça önemli bir merhalesini oluşturan divan edebiyatı zengin malzemesi, usta şairleri, ince hayaller ve edebî bir zevk ile donanmış şiirleri ile altı yüzyıl devam etmiş bir geleneğin ürünüdür. Aşk, sevgili, güzellik kavramları da bu gelenek içerisinde en çok işlenen konular olmuştur. Âşıklar, sevgilinin her bir güzellik unsurunu aşklarının ifadesinde ve çeşitli teşbihlerle duygularının dışavurumunda kullanmış; onları zengin çağrışımlar, ince hayaller içerisinde zikretmişlerdir. Boy, yanak, yüz, dudak, çene, ben, saç, bel, kaş, göz, kirpik, diş vb. birçok unsur güzelliğin ifadesinde şiirlere konu olmuştur. Hat kelimesi ile ifade edilen sevgilinin ayva tüyleri de bunlardan bir tanesidir. Bu çalışmada sevgilinin belki de en küçük güzellik unsuru sayılabilecek ayva tüyleri üzerinde duruldu. Divan edebiyatı kaynağından beslenmiş şairlerden seçilen örnek beyitlerle, hat kelimesinin sevgilinin değerlendirilmesi ve güzelliğinin izahında hangi ilgi, benzetme, hayal ve teşbihlerde zikrolunduğu ifade edilmeye çalışıldı. Şüphesiz ayva tüyleri güzelliğin ifadesinde müstakil olarak değil diğer güzellik unsurları ile de beraber ele alındığından yeri geldikçe diğer güzellik unsurlarının hangi benzetme ve ilgiler içerisinde kullanıldığı da açıklandı. Anahtar kelimeler: Divan edebiyatı, divan şiiri, edebiyat, güzellik, sevgili, şair, şiir.