Doğrudan gelir desteği uygulama sonuçları ve Uşak ili uygulaması

Çalışmada, bütçenin gider kalemleri içinde önemli bir yeri olan tarımsaldestekleme ödemelerinde yapılan reform çalışmalarında gelinen son nokta olandoğrudan gelir desteği sistemi incelenmektedir. Tarımsal yapıdaki gelişmeler Osmanlımparatorluğundan Cumhuriyet dönemine kadar incelenmiş, günümüzdeki yapısalsorunların kaynaklarına değinilerek, bu sorunların çiftçi kesimi üzerindeki olumsuzetkilerini azaltmayı amaçlayan tarımsal destekleme çalışmalarına değinilmiştir.Tarımsal destekleme politikalarının gerek siyasi rant malzemesi olarak kullanılması,gerekse küçük çiftçi kesimine istenen düzeyde ulaşamaması sonucu, 1999 yılındaIMF'ye verilen niyet mektupları doğrultusunda, Bütçe üzerinde yükü büyük ama etkisiaz olan destekleme politikalarına son verilerek uygulamaya konulan doğrudan gelirdesteği sisteminin amaçları ve uygulama sonuçları Uşak ilinde yapılan amprik çalışmaile değerlendirilmiştir. Doğrudan gelir desteği sisteminin, geniş bir kesiminfaydalanması, çiftçilerin kayıt altına alınması gibi hedeflere uygun, olumlu yönlerininyanında, ödemelerin üründen bağımsız olması nedeniyle üretimle ilgili amaçlarıkarşılamadığı, arazi büyüklüğüne göre yapılması nedeniyle küçük çiftçi kesiminin dahadüşük düzeyde yararlandığı yönünde olumsuz yönleri de bulunmaktadır. Ürün bazındafarklı tutar belirlemek suretiyle tarımsal üretim politikalarının oluşumunda önemli biryönlendirme aracı olarak kullanılabileceği ve uygulamanın ilk beş yılındaki kayıtlardoğrultusunda sadece küçük çiftçilerin faydalanması yönünde düzenleme yapılmasınındestekleme amaçlarına daha uygun olacağı sonucuna varılmıştır.