Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yetişen bazı endemik bitkilerin antimikrobiyal etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesi 'nde yetişen 22 endemik bitkiden elde edilen 76 kaba ekstraktın antibakteriyel, antifungal ve antiviral etkileri patojen 5 bakteri, 2 mantar ve 2 virus susu kullanılarak araştırıldı. Ayrıca güçlü antibakteriyel etkili olarak belirlenen 2 ekstrakttan elde edilen fraksiyonların antibakteriyel ve antifungal aktiviteleri incelendi. Yetmişaltı ekstraktın 42 'sinin (% 55.3) en az bir mikroorganizmaya karşı etkili olduğu tespit edildi. Ekstraktların en etkili olduğu bakteri susunun Branhamella catarrhalis olduğu belirlenirken, Escherichia coWyi inhibe eden ekstrakta rastlanmadı. Betula medwediewii meyvelerinden elde edilen ve kloroformda çözünen bileşikleri içeren ekstraktın 19-312 |ig/ml arası değişen MİK değerleri ile en etkili antibakteriyel ekstrakt olduğu saptandı. Ayrıca Alchemilla rizeensis, Rosa pisiformis, Primula longipes ve Heracleum platytaenium 'um toprak üstü kısımlarına ait bazı ekstraktların MİK değerleri itibariyle güçlü antibakteriyel aktiviteli oldukları tespit edildi. Antifungal aktivitesi en yüksek ekstrakt Primula longipes 'in toprak üstü kısımlarından (MİK değerleri Candida albicans için 312 jig/ml, Trichophyton rubrum için 19 ug/ml) elde edildi. Centaurea helenioides ve Anthemis cretica L. ssp. argaea' dan elde edilen bazı fraksiyonların güçlü antibakteriyel ve antifungal aktivitelerinin olduğu (MİK değerleri 4-78 Ug/ml) belirlendi. Betula medwediewii meyvelerinden elde edilen bir ekstraktın sırasıyla 76.5 [ig/nû ve 50.2 |ig/ml IC50 değerlerinde HSV-1 ve HSV-2'yi inhibe ettiği saptandı. Ayrıca Rasa pisiformis (yaprak), Angelica sylvestris var. stenoptera (tohum), Alchemilla rizeensis (toprak üstü kısımları), Rhododendron ponticum ssp. ponticum var. heterophyllum (genç ve olgun yaprak), Quercus pontica (yaprak) ve Que reus92 mac rant he ra ssp. syspirensis'z (meyve) ait bazı ekstraktlarda antiviral aktivite belirlendi. Anahtar Kelimeler: Doğu Karadeniz Bölgesi, endemik bitki, antibakteriyel aktivite, antifungal aktivite, antiviral aktivite.