Düstûr-nâme (Enverî) (Giriş-dil incelemesi-tenkitli metin-gramatikal dizin-tıpkıbasım)

Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Enverî'nin 869/1465 yılında tamamladığı Düstûr-nâme adlı mesnevisi ele alınmıştır. Eski Anadolu Türkçesi döneminde II. Mehmed'in (Fâtih) (ö. 886/1481) veziriazamı Mahmûd Paşa (ö. 878/1474) adına kaleme alınan ve Osmanlı tarih yazıcılığının en eski örneklerinden biri olan eser, tarihî değerinin yanı sıra dil ve edebiyat açısından da değerlidir. Müellifin 22 bölüme ayırdığı eser, temelde üç ana bölümden oluşmaktadır. Eserin ilk 17 bölümünü oluşturan birinci ana bölüm, dünyanın yaratılışından başlayarak Moğollara kadar olan safhayı içermektedir. Bu bölüm, Beyzâvî'nin (ö. 685/1286) Farsça kaleme aldığı Nizâmü't-tevârîh adlı eserinin manzum olarak Türkçeye yapılmış tercümesi niteliğindedir. En hacimli bölüm olan ve ikinci ana bölümü teşkil eden 18. bölüm, Aydınoğulları tarihi ile Umur Bey'in gaza ve fetihlerinin anlatıldığı eşsiz bir kaynak niteliğindedir. 19-22. bölümleri kapsayan üçüncü ana bölüm ise sahabeden Iyâz ile Türkistân hanı Tümen Hân'ın kızı Turunç Hâtûn'un evliliğinden doğan "Oğuz" lakaplı Süleymân Hân ile başlatılan bir Osmanlı kroniğini, Fâtih Sultan Mehmed'in fetihlerini, inşa ettirdiği eserleri ve Mahmûd Paşa'nın katkı sağladığı fetihlerle banisi olduğu mimari eserleri içermektedir. Bu tez çalışmasında müellifin hayatına, eserlerine, eserin edebî ve tarihî değerine, nüshalarına, eser üzerinde yapılan çalışmalara ve yeni bir çalışmaya duyulan ihtiyacın gerekçelerine değinilmiş, nüshaların imla ve dil özellikleri incelenmiş; mevcut nüshalara dayalı olarak 3699 beyitlik transkripsiyonlu ve tenkitli metin oluşturulmuş, metinden hareketle gramatikal dizin, kişi adları dizini ve yer adları dizini olmak üzere üç ayrı dizin hazırlanmış, İzmir Millî Kütüphanesi ve Fransa Millî Kütüphanesinde bulunan yazma nüshaların tıpkıbasımlarına yer verilmiştir. Gramatikal dizindeki bazı maddeler için MetinAmbarı adlı manzum veri tabanından şahitlere de yer verilmiştir.