Duygusal zeka ile girişimcilik eğilimi ilişkisi: DEGA katılımcıları üzerine bir araştırma

Bu araştırma, katılımcıların duygusal zeka düzeyleri ile girişimcilik eğilimleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve duygusal zeka olgusunu oluşturan değişkenlerin girişimcilik eğilimini oluşturan değişkenler üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Söz konusu ana amacı gerçekleştirmek için adı geçen değişkenler arasındaki ilişki, korelasyon katsayısı ile belirlenirken; değişkenler arasındaki etkileşim ise regresyon analizi ile ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2016-2017 eğitim-öğretim yılında DEGA (Dokuz Eylül Üniversitesi Girişimcilik Akademisi) bünyesinde eğitim almaya hak kazanan toplam 95 katılımcı oluşturmaktadır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde duygusal zeka olgusuna ilişkin kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Bu kapsamda öncelikle duygu ve zeka kavramlarının tanımlarına yer verilmiş, tarihsel olarak gelişimleri incelenmiş ve aralarındaki ilişkiyi ortaya koyan klasik ve modern yaklaşımlara değinilmiştir. Duygusal zeka ile ilgili geliştirilmiş modellere de yer verilerek, olguya ilişkin bazı ulusal ve uluslararası araştırmaların sonuçları açıklanmıştır. İkinci bölümde, girişimcilik eğilimi olgusuna ilişkin kuramsal çerçeve oluşturulmuştur. Bu kapsamda öncelikle girişimci, girişimcilik ve girişimcilik eğilimi kavramlarının tanımlarına yer verilmiş, girişimcilik eğilimini etkileyen faktörler belirtilmiş ve girişimcilik eğilimi üzerine yapılan bazı ulusal ve uluslararası araştırmaların sonuçlarına değinilmiştir. Ayrıca duygusal zeka ile girişimcilik eğilimi arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bazı ulusal ve uluslararası araştırma sonuçlarına da bölüm sonunda yer verilmiştir. Araştırmanın son bölümünde ise duygusal zeka ile girişimcilik eğilimi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu aşamada DEGA katılımcılarına uygulanan anket verileri analiz edilmiş ve araştırma hipotezleri test edilmiştir. Araştırma sonucunda, duygusal zeka boyutlarından sadece stres yönetimi boyutu ile girişimcilik eğilimi boyutlarından kişisel norm boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı ortaya çıkmıştır. Duygusal zeka ölçeğinin diğer tüm boyutları (kişisel farkındalık, kişiler arası ilişkiler, şartlara ve çevreye uyum ve genel ruh hali) ile girişimcilik eğilimi ölçeğinin diğer tüm boyutları (davranışa yönelik tutum ve varsayılan davranış kontrolü) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca regresyon analizi sonuçları incelendiğinde, modele ilişkin R2 değerinin %19,1 olarak elde edilmesi, genel olarak girişimcilik eğilimindeki değişmelerin %19,1'inin, bireylerin duygusal zeka düzeyleri tarafından belirlendiğini ifade etmiştir. Diğer bir deyişle, girişimcilik eğilimindeki değişmelerin %80,9'u duygusal zeka boyutlarının dışındaki değişkenlere bağlı olmaktadır.