Düzenli spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinde egzersiz bağımlılığı ve obezite farkındalığının incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, düzenli spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve obezite farkındalığının incelenmesidir. Üniversite öğrencileri bulundukları yaş grupları gereğince fiziksel ve psikolojik olarak gelişim süreçlerinde önemli bir dönemdedirler. Bu dönemde düzenli spor yapan ve yapmayanlar arasındaki farklılıkları araştırmak, egzersiz bağımlılığı ve obezite farkındalığı arasındaki ilişkiyi çözümlemek, sağlığa yönelik davranışlarını iyileştirmede önemli bir katkı sağlayabilir. Araştırma, üniversite öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı düzeylerini, obezite farkındalıklarıyla nasıl bir ilişki içerisinde olduğunu belirlemeyi hedeflemektedir. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim öğretim yılında araştırmanın yapıldığı üniversiteye kayıtlı ilinde bulunan 12 kampüsünde 37.739 öğrenci bulunmaktadır. Araştırmaya sadece Farabi Kampüsü ve İbni Sina Kampüsü öğrencileri katılmıştır. Bulunan iki kampüsünde (Farabi Kampüsü ortalama 14000 öğrenci) ve (İbni Sina Kampüsü ortalama 6000 öğrenci) toplam 20000 üniversite öğrencisinin oluşturacağı düşünülmüştür. Bilinen popülasyon için örneklem büyüklüğü hesaplamada kullanılan formüle göre örnekleme 377 üniversite öğrencisinin yeterli olacağı görülmüştür. Çalışmaya toplamda 481 üniversite öğrencisi katılmıştır. Bu çalışmaya Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi öğrencilerinin yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, medeni durumu, gelir durumu gibi demografik unsurlara bakılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak Kişisel Bilgi Formu, Doküman analizi ve ilgi, deneyim ve becerilerini değerlendirebilmek için Egzersiz Bağımlığı Ölçeği ve Obezite Farkındalığı ölçeği kullanılmıştır. Sonuç olarak, araştırma bulguları, egzersiz alışkanlığının bireylerde bağımlılık seviyesini etkileyebileceğini, ancak obezite farkındalığının daha çok bilişsel ve çevresel faktörlerle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle, spor yapma alışkanlıklarının bireylerin sağlıklı bir yaşam sürdürmesi için teşvik edilmesi, ancak bu süreçte egzersiz bağımlılığı riskinin de göz önünde bulundurulması gerektiği söylenebilir. İstatistik sonuçlarına bakıldığında üniversite öğrencilerinin obezite farkındalığında daha bilinçli olduğu söylenilebilir. Ayrıca, fiziksel görünüm memnuniyeti gibi psikososyal faktörlerin bu süreçte dikkate alınması, bireylere daha etkili sağlık ve spor rehberliği sunulmasında kritik bir rol oynayacaktır. Bu çalışmadaki veri sonuçları üniversite öğrencilerin egzersiz bağımlılığı durumundan risk grubunda olduğu belirtilebilmektedir. Aynı zamanda cinsiyet farklılığı da egzersiz bağımlılığı üzerinde değişiklik gösterdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, obezite ve egzersiz bağımlılığı, fiziksel sağlık üzerindeki etkilerinin yanı sıra psikolojik ve sosyal boyutları da olan karmaşık sağlık sorunlarıdır. Bu iki durum arasında görülen benzerlikler ve farklılıklar, sağlık alanında multidisipliner bir yaklaşım gerektirdiğini göstermektedir. Obezite ile mücadelede olduğu gibi, egzersiz bağımlılığına karşı da toplumların daha fazla farkındalık oluşturması ve psikolojik destek sistemlerinin güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır.