Ebeveyn teknoferansı ile tükenmişliği arasındaki ilişkide tutumların aracı rolü

Teknolojik cihazlar, günlük yaşamın birçok alanında kolaylık sağlayarak yaygın bir şekilde kullanılmaya başlanmıştır. Bununla birlikte cihazların aşırı ve kontrolsüz kullanımı bireylerin sosyal çevresiyle olan etkileşimlerinde olumsuzluklara yol açabilmektedir. Olumsuzluklardan biri olan teknoferans, etkileşim sırasında teknolojik cihaz kullanımı sonucunda iletişimin kesintiye uğraması olarak tanımlanmıştır. Aile içerisinde ebeveynin çocuğuyla etkileşimini teknolojik cihaz kullanarak bölmesi ebeveyn teknoferansı olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu kapsamda araştırmada ebeveyn teknoferansı ile tükenmişliği arasındaki ilişkide tutumların aracı rolünün incelemesi amaçlanmıştır. Araştırmaya 407'si anneden ve 67'si babadan oluşan 474 ebeveyn katılmıştır. Verilerin toplanmasında Demografik Bilgi Formu, Ebeveyn Tükenmişliği Değerlendirmesi, Ebeveyn Tutum Ölçeği ve Yaşam Örneklerinde Teknoloji Müdahalesi Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek için yapılan Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon analizi sonucunda ebeveyn teknoferansı ile ebeveyn tükenmişliği arasında düşük düzeyde pozitif anlamlı ilişki bulunmuştur. Ebeveyn teknoferansı ile demokratik ebeveyn tutumu arasında düşük düzeyde negatif anlamlı, otoriter ebeveyn tutumu arasında orta düzeyde pozitif anlamlı, aşırı koruyucu ebeveyn tutumu arasında düşük düzeyde pozitif anlamlı ve izin verici ebeveyn tutumu düşük düzeyde pozitif anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bu sonuçlarla beraber ebeveynlerin teknoferans düzeylerinin; cinsiyet, medeni durum, bir işte çalışma durumu değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini bulmak için Bağımsız Örneklem t-testi yapılmıştır. Ebeveyn teknoferansının cinsiyet ve medeni duruma göre anlamlı bir farklılık göstermediği; bir işte çalışma durumuna göre ise çalışan ebeveynler lehine anlamlı farklılık gösterdiği bulunmuştur. Ebeveynlerin teknoferans düzeylerinin; ebeveynin yaşı, eğitim durumu, çocuk sayısı, çocuğun yaşı, en sık kullanılan teknolojik cihaz, teknolojik cihazları kullanma amacı, teknolojik cihazların kullanım süresi değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini bulmak için ise Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Sonuçlara göre ebeveyn teknoferansının ebeveynin yaşı, çocuk sayısı, çocuğun yaşı, en sık kullanılan teknolojik cihaz değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık göstermediği; eğitim durumu, teknolojik cihazları kullanma amacı, teknolojik cihazların kullanım süresi değişkenlerine göre ise anlamlı bir farklılık gösterdiği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte ebeveyn tutumlarının ebeveyn teknoferansı ve tükenmişliği arasındaki ilişkide aracı rolünü incelemek için bootstrapping analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda demokratik tutum bu ilişkiyi zayıflatırken, otoriter ve izin verici tutumun bu ilişkiyi güçlendirdiği, aşırı koruyucu tutumun ise anlamlı bir aracı rol göstermediği tespit edilmiştir.