Ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile çocuklarının empatik becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Duygu sosyalleştirme anne babaların çocuklarının duygu ve deneyimlerine verdikleri tepkiler olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışlarının ve çocukların empatik becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu ilişkiyi incelemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sürecinde; Malatya İli merkez ilçelerindeki (Battalgazi ve Yeşilyurt) MEB'e bağlı bağımsız anaokulları, ilkokullara bağlı anasınıflarında eğitim gören 48-72 aylık çocukların ebeveynlerinden 434 ebeveyne ulaşılmıştır. Bu çalışmada ebeveynlerin duygu sosyalleştirme davranışları ile tanımlayıcı özellikler arasında ve çocuklarının empati puanları ile tanımlayıcı özellikler arasındaki ilişkinin açıklanması için korelasyonel araştırma deseni; duygu sosyalleştirme davranışlarının empatik becerileri yordama durumu için ise yordayıcı korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmada, Ersay'ın (2014) geliştirdiği ''Çocukların Duygularına Verilen Tepkiler Ölçeği'' ile Altun, Değerli, Bolat ve Kınık'ın (2018) geliştirmiş olduğu ''Çocuklar İçin Empati Bölümü Ölçeği'' veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Ayrıca ebeveynlere ait demografik bilgilere ulaşmak, bunları çalışmayla ilişkilendirmek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi için istatistiksel analiz programlarından faydalanılmıştır. Analiz sonuçlarına göre ebeveynlerin çocukların duygularına verdikleri tepkiler, çocuklarının empatik becerileri üzerinde anlamlı düzeyde etkili bulunmuştur. Özellikle cezalandırıcı, büyütücü ve ihmal edici tutumların empatik gelişimi olumsuz yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Anne ve baba eğitim düzeyinin cezalandırıcı, büyütücü ve dikkat dağıtıcı tepkiler üzerinde etkili olduğunu ve orta düzeyde etki büyüklükleriyle empatiyi şekillendirebileceği söylenebilir. Empati puanlarının cinsiyete göre karşılaştırılmasında kız çocukların empatik becerilerinin erkek çocuklara kıyasla daha gelişmiş olduğu sonucuna, anne babaların birliktelik durumuna göre karşılaştırıldığında ise birlikte yaşayan ebeveynlerin çocuklarının daha yüksek empatik beceri gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.