Edebiyat ve video oyunlarında mekân bağlamında mimari ve anlatı ilişkisi

Mimarlık, geçmişten günümüze insanların duyularına hitap eden, etkileşimli, dinamik yaşamsal çevreyi oluşturan, nesneler, yapılar üreten bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Mimarlar, mekân tasarımlarını; eskiz-teknik-üç boyutlu çizimler, maketlerle temsil ederken; edebiyat yazarları, yazınsal betimlemeyle, bazen illüstrasyon eskiz çizimleriyle temsil eder. Bu bağlamda yazarlar zihinlerinde kurgusal dünyalar kurarlar. Bu dünyaları kendi özgün fikirleriyle birlikte gerçek dünyadan alıntılar yaparak anlatı mekânlarıyla doldururlar. Böylece romanı okuyan okuyucular, romanda betimlenen anlatı mekânlarıyla zihinsel, duygusal ve düşsel bir bağ kurar. Tez, edebiyatın alt türü olan fantastik edebiyatla sınırlandırılmıştır. Fantastik edebiyat, gerçek dünyada var olmayan büyülü ve doğaüstü unsurları içeren edebi türdür. Dolayısıyla fantastik edebiyat yazarları, özgün hikaye kurgusuyla yeni dünyalar inşa ederler ve çevresini gerçeklikle bağlantılı mekânlar, karakterler, atmosferlerle zenginleştirirler. Günümüzün dijitalleşen dünyasında, bilgisayar programlarının ve teknolojilerin gelişmesiyle birlikte video oyunlarına olan ilgi gitgide artmaktadır. Video oyunları, seviye tasarımıyla oluşturulan, oyun türüne göre anlatı aktarımının dahil olduğu, düşsel ortamda kurgulanan anlatıyı dijital ekran aracılığıyla sanal ortama taşımaktadır. Dolayısıyla metinlerarası anlatı kurgusuyla, sanal mimari atmosferler içerisinde, oyunlaştırılmış zemine oturtulan video oyunları; kullanıcıların etkileşime girebildiği, sanal mekânsal deneyim yaşayabildiği dinamik ortamlar sunabilmektedir. Tez, fantastik edebiyat eserlerinde tasvir edilen mekânların video oyunlarındaki temsiliyetini araştırmaktadır. Bu doğrultuda nitel bir araştırma yöntemi uygulanarak, anlatı mekânın ve video oyun mekânın analizi ve karşılaştırılması için hibrit bir yöntem geliştirilmiştir. Buna göre tez kapsamında seçilen üç fantastik eserden (Hobbit ve Yüzüklerin Efendisi, Harry Potter ve The Witcher) mimari bakış açısı oluşturarak, fantastik edebi eserlerde tasvir edilen anlatı mekânların, video oyun görselleri üzerinden analizi yapılmış ve önerilen yöntem doğrultusunda karşılaştırma yapılarak temsil edilip edilmediği araştırılmıştır.