Farklı tip statin ilaçların böbrek fonksiyon düşüşü ve proteinüri üzerindeki etkisi

Kontrast maddeler günümüzde tanı ve tedavi amaçlı işlemlerde yaygın olarak kullanılmaktadır ve bu maddelerin en önemli komplikasyonlarından biri de kontrast madde nefropatisi gelişmesidir. Kontrast madde kullanımından sonra gelişen böbrek yetmezliği, hemodiyaliz ihtiyacı, hastanede yatış süresinin uzaması, artan maliyet, artmış mortalite ve morbidite ile ilişkilidir. Koroner anjiyografi yapılan hastalar genellikle onları kontrast madde nefropatisinin gelişimine yatkın hale getiren komorbiditelere sahiptir. Günümüzde statin tedavisinin kardiyovasküler birincil ve ikincil korunmadaki etkinliği gösterilmiştir. Lipit düşürücü etkilerine ek olarak, vasküler yapı üzerinde antioksidan, antienflamatuar ve antitrombotik etkileri olan statinlerin, birkaç sınırlı retrospektif çalışmada kontrast madde nefropatisinin önlenmesinde rol oynadığına dair kanıtlar vardır. Bu çalışmanın amacı, primer glomerülonefritli hastalarda immünsüpresif tedaviye HMG CoA-redüktaz inhibitörü statinlerin eklenmesinin sadece immünsüpresif tedavi alanlara göre remisyona ek katkı sağlayıp sağlamadığını belirlemektir. Bu amaçla elektif koroner anjiyografi (CAG) planlanan hastalarda erken dönemde statinlerin böbrek fonksiyonları üzerine etkinliğini değerlendirmek için bir çalışma planlandı. Bağdat Eğitim Hastanesi'nde elektif koroner anjiyografi yapılması planlanan toplam 180 hasta çalışmaya dâhil edildi. Çalışmanın protokolü Bağdat Üniversitesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu tarafından onaylandı. Statin tedavilerinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla 180 hasta 3 grupta çalışmaya dahil edildi. En az 1 ay süreyle statin türevi ilaç kullanırken koroner anjiyografi yapılması planlanan hastalar statin tedavisine devam ederek "kronik statin grubu" (80 hasta) olarak çalışmaya alındı. Koroner anjiyogramları elektif olarak planlanan, statin kullanmayan ve düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) düzeyi 70 mg/dl'nin üzerinde olan hastalar sırasıyla kontrol grubuna (80 hasta) ve atorvastatin 40 mg/gün (20 hasta) grubuna dahil edildi. Atorvastatin grubundaki hastalara işlemden 3 gün önce 40 mg/gün atorvastatin tedavisine başlandı. Katılımcıların yaş ortalaması 59,8±9,7'dir. Yaş, cinsiyet, vücut kitle indeksi, hipertansiyon, diyabet, sigara, ailede koroner arter hastalığı öyküsü, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonu, atriyal fibrilasyon varlığı, serebrovasküler olay öyküsü, anemi ve periferik arter hastalığı üç hasta grubu arasında karşılaştırıldı (p > 0.05). Gruplar arasında dislipidemi, geçirilmiş miyokard enfarktüsü, kalp yetmezliği, koroner bypass cerrahisi ve perkütan koroner girişim varlığında istatistiksel olarak anlamlı farklar (p>0.05) görüldü. Kronik statin kullananlarda dislipidemi, geçirilmiş miyokard enfarktüsü, kalp yetmezliği, perkütan koroner girişim ve CABG görülme olasılığı statin almayanlara göre daha fazlaydı (sırasıyla p<0.001, p=0.003, p=0.014, p=0.001 ve p=0.027). Atorvastatin grubunda dislipidemi insidansı kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksekti (p<0.001). Atorvastatin grubu ve kontrol grubu, diğer klinik özelliklerde anlamlı farklılık göstermedi (p>0.05). Kronik statin kullananlarda atorvastatin kullananlara göre anlamlı derecede daha fazla dislipidemi insidansı (p=0.001) ve perkütan koroner girişim öyküsü (p=0.001) vardı. Çalışmaya sadece elektif koroner anjiyografi vakaları dâhil edildiğinden, statinlerin böbrek fonksiyonlarını korumadaki etkinliğinin bu hasta popülasyonu için geçerli olduğu söylenebilir.