Nikotin uygulamasının sıçan beyninde pro-opiomelanokortin (pomc) ve mu opioid reseptör mrna ekspresyonu üzerine etkileri

ÖZET NİKOTİN UYGULAMASININ SIÇAN BEYNİNDE PROOPİOMELANOKORTİN (POMC) VE µ OPİOİD RESEPTÖR (MOR) mRNA EKSPRESYONU ÜZERİNE ETKİLERİ Rabia Ilgın Yüksek Lisans Tezi, E.U.T.F. Fizyoloji A.D. Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Ayşegül Keser Eylül 2017, sayfa 91 Pro-opiomelanokortin (POMC), endojen opioiderjik sistemi oluşturan en önemli peptid prekürsörlerinden biridir. POMC'den türeyen peptidlerin stres yanıtı, yeme-içme davranışı, madde bağımlılığı gibi süreçlerde rolü olduğu bilinmektedir. POMC prekürsör polipeptidinden sentezlenen bir nöropeptid olan β-endorfin bağımlılık ile ilgili süreçlerde anahtar rol oynar. Çalışmamızda nikotinin ödül etkilerinin meydana gelmesi sırasında önemli olan, mezokortikolimbik sistemi oluşturan anatomik yapılarda POMC mRNA ve β-endorfinin bağlandığı µ-opioid reseptör (MOR) mRNA'sının düzenlenmesinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla, nikotinin üç dozundan biri [0.2, 0.4, 0.6 mg/kg ve serum fizyolojik (SF)] beş gün boyunca farklı sıçan gruplarına enjekte edilmiştir ve tedavinin altıncı gününde sıçanlar son enjeksiyondan bir saat sonra dekapite edilmiştir. Kantitatif real-time PCR yöntemi ile medial hipotalamik alanda (MHA) (arkuat çekirdek) POMC mRNA ekspresyonu, medial prefrontal korteks (mPFC), nukleus akkumbens (NAc), dorsal striatum (DST), amigdala (AMG), lateral hipotalamik alan (LHA) ve ventral tegmental alanda (VTA) ise MOR mRNA ekspresyonu değerlendirilmiştir. Araştırmamızın sonucunda, hipotalamustaki POMC mRNA düzeyleri 0.6 mg/kg nikotin dozu uygulanan sıçanlarda artmıştır. Ancak, uygulanan nikotin dozlarının hiçbiri mezokortikolimbik sistemi oluşturan bölgelerde ve bu sistemle ilişki içinde bulunan diğer limbik bölgelerde MOR mRNA düzeylerini değiştirmemiştir. Bu sonuçlar, nikotinin mezokortikolimbik sistemdeki sinyalizasyonu POMC'den türeyen peptidler üzerinden artırabileceğini ve bu II değişikliğin nikotin ödülüne aracılık eden önemli bir mekanizma olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar sözcükler: nikotin; POMC; µ-opioid reseptör (MOR); mezokortikolimbik sistem