Kum danelerinin şekil ve büyüklüğünün bir kilin bazı geoteknik özelliklerine etkisi

Bu tez çalışmasında, bir çift bender eleman ile donatılmış üç eksenli basınç cihazı ve serbest basınç cihazı kullanılarak kum tanelerinin şekil ve tane çapı özelliklerinin killi bir zeminin mühendislik parameterlerine etkisi sunulmaktadır. Bu çalışmada düşük plastisiteli kil, Narlı kumu ve Kırmataş kumu örnekleri kullanılmıştır. Üç farklı kum gradasyonu (0.6-0.3 mm, 1.0-0.6 mm, and 2.0-1.0 mm) deneysel çalışmalarda kullanılmak üzere seçilmiştir. Kuru ağırlık itibari ile hazırlanan beş farklı kil-kum oranının (90-10, 80-20, 70-30, 60-40 ve 50-50) özellikleri incelenmiştir. En büyük kayma modülü (Gmax) değerlerini bulmak için kum-kil karışımları üzerinde bender eleman (BE) testleri gerçekleştirilmiştir. Buna ilaveten, Gmax değerleri ile serbest basınç mukavemeti (qu) değerleri arasında ilişki kurabilmek için bir dizi serbest basınç testi de yapılmıştır. Bender elemanlar ile donatılmış üç eksenli basınç deney aletinden elde edilen sonuçlar deviatorik gerilme değerlerinin kum danelerinin yüzdesi, dane büyüklüğü, yuvarlaklık ve küresellik özellikleri arttıkça arttığını göstermiştir. Karışımlardaki kum yüzdesi arttıkça boşluk suyu basıncı değerleri azalırken, kum danelerinin büyüklük, yuvarlaklık ve küresellik özelliklerinin azalmasıyla boşluk suyu basıncı değerleri artmıştır. Kum içeriği arttıkça efektif kohezyon (c') değeri azalmış ve efektif içsel sürtünme açısı (ϕ΄) artmıştır. Gmax, boşluk oranı, ve çevre basıncı arasında, yuvarlak ve köşeli kum danelerinin bulunduğu kum-kil karışımları için bir ilişki geliştirilmiştir.