Egzersiz bağımlılığında sosyal görünüş kaygısı ve kişiliğin etkisi

Amaç: Bu Araştırmanın amacı Egzersiz bağımlılığı ile sosyal görünüş kaygısı ve kişilik arasındaki ilişkileri incelemektir. Bu kapsamda, kişinin egzersiz alışkanlıklarına bağımlılık düzeyleriyle sosyal görünüşlerine ilişkin kaygıları ve kişilik eğilimleri arasındaki etkileşimlerin incelenmesi hedeflenmektedir. Ayrıca egzersiz bağımlılığı semptomlarının farklı gruplarda (bağımlı, bağımlı olmayan ve bağımlılık riski taşıyan) nasıl farklılıklar gösterdiğini ortaya konulması amaçlanmaktadır. Özellikle dış görünüşe dair kaygılar ve nevrotiklik ya da mükemmeliyetçilik gibi kişilik eğilimleri, bağımlılık düzeyini artıran temel psikososyal etmenler olarak değerlendirilmektedir. Yöntem: Araştırma kapsamında Egzersiz Bağımlılığı Ölçeği-21, Sosyal Görünüş Kaygı Ölçeği ve Temel Kişilik Özellikleri Ölçeği kullanılmıştır. Muş ilinde bulunan fitness merkezlerindeki bireylerin egzersiz bağımlılığında sosyal görünüş kaygısı ve kişiliğin etkisini inceleyen araştırmaya %61,8 (252) erkek %38,2 (156) kadın olmak üzere toplamda 408 gönüllü birey katılım sağlamıştır. Katılımcıların kullanılan ölçekler kapsamında kişilik özellikleri, Kas Dismorfik Bozukluğu Envanteri (KDBE) toplam puanı ve egzersiz bağımlılığı arasındaki yol katsayıları, yapısal eşitlik modelinde değişkenlere ait determinasyon katsayıları, korelasyon katsayıları, ile doğrudan ve dolaylı etki değerleri JAMOVI programı kullanılarak incelenmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi (p<0.05) olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular genel olarak, egzersiz bağımlılığının yalnızca fiziksel performans veya yaşam tarzı değişkenleriyle değil, aynı zamanda kişilik özellikleri ve beden algısı gibi psikolojik faktörlerle de yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç: Bu bağlamda, egzersiz ortamlarında görev yapan antrenör ve spor psikologlarının kişilik farklılıklarını dikkate alan programlar geliştirmesi, sağlıklı egzersiz alışkanlıklarının desteklenmesi açısından yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Egzersiz bağımlılığı, Fitness, Kişilik, Sosyal görünüş