Egzoz sistemlerinde sıcaklık sensörü ölçüm doğruluğunun ve katalist sıcaklığının incelenmesi

Tez çalısması kapsamında, egzoz sistemlerinde kullanılan sıcaklık sensörünün prob uzunluğunun, belirlenen bir sistem için ölçülen ortalama egzoz boru sıcaklığına etkisi ve motor ile dizel oksidasyon katalisti arasındaki bağlantı borusunun uzunluğunun oksidasyon katalisti giris ve çıkıs sıcaklıklarına olan etkisi irdelenmis, söz konusu etki yakıt tüketimi ve egzoz zararlı gaz emisyonları ile birlikte değerlendirilmistir. Tez çalısmasının birinci bölümünde, otomotiv egzoz sistemlerinde kullanılan emisyon indirgeme ekipmanları ve bu ekipmanların kontrolü amacıyla kullanılan sensörlerin literatür incelemesine, endüstride yaygın olarak kullanılan uygulamalarına ve bu sistemlerde gerçeklesen kimyasal tepkimelere yer verilmistir. Đkinci bölümde, egzoz sistemlerinde bulunan emisyon indirgeme cihazlarının çalısma verimlerinin egzoz boru içerisindeki sıcaklık ve akıs özelliklerine bağlı olarak değisimini inceleyen çalısmalara yer verilmistir. Üçüncü bölümde, testler sırasında kullanılacak olan test düzeneği ve düzenek içerisinde bulunan ekipmanların teknik ve fiziksel özelliklerine yer verilmistir. Aynı zamanda test düzeneğinde incelenen parametreler açıklanmıs ve ölçüm belirsizliği hesaplamaları yapılmıstır. Dördüncü bölümde, birinci grup testler kapsamında, egzoz sistemlerinde katalist giris ve çıkıs noktalarında bulunan sıcaklık sensörlerinin prob uzunluklarına bağlı olarak alınan ölçüm ile aynı noktanın ortalama egzoz gaz sıcaklığı kıyaslanmıstır. Buna bağlı olarak verilen sistem için incelenen farklı prob uzunluğuna sahip sıcaklık sensörlerinin ortalama egzoz gaz sıcaklığından hangi oranda saptığı hesaplanmıs ve verilen sistem için en uygun prob uzunluğu belirlenmistir. Deneysel çalısmalara ek olarak yapılan sayısal analizler ile ölçüm sonuçları desteklenmistir. Đkinci grup testler kapsamında, motor ile dizel oksidasyon katalisti arasındaki bağlantı borusu boyunun kısaltılması neticesinde ısı kayıplarının düsürülerek katalist giris sıcaklığının yükseltilmesi hedeflenmis ve bunun sonucunda katalistte istenilen sıcaklığa ulasmak için post enjeksiyon sırasında püskürtülen yakıt miktarındaki değisim hesaplanmıstır. Aynı sekilde farklı sürüs karakteristikleri için önerilen değisiklik sonucunda elde edilecek toplam yakıt tasarrufu belirlenmistir. Besinci ve son bölümde yapılan testler ve sayısal analizlerin sonuçları detaylı bir sekilde ortaya konmus ve gelecek çalısmalar için önerilerde bulunulmustur.