Endometriozis hastalarında preoperatif ve postoperatif uyku ve yaşam kalitesi analizi

Giriş: Endometriozis endometriyal gland ve dokunun uterus dışında bulunması ile karakterize kronik jinekolojik bir hastalıktır. Asemptomatik seyredebileceği gibi, infertilite, kronik pelvik ağrı, dismenore, disparoni gibi semptomlar ile seyredebilir. Hastalar fiziksel olarak devamlı ağrı hissetmelerinin yanı sıra bu ağrı nedeniyle yaşam kalitesi, uyku kalitesi ve cinsel yaşam kalitesini de etkilemektedir. Bu çalışmada endometriozis hastalarının operasyon öncesi ve sonrası dönemlerde yaşam, uyku ve cinsel fonksiyon kalitesini doğrulanmış anketlerin kullanımı ile karşılaştırarak, aralarındaki farkı tespit etmeyi amaçladık. Materyal Metod: Bezmialem Vakıf Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde 2020-2021 yılları arasında Kadın Hastalıkları Ve Doğum Kliniğine başvuran 18-60 yaş arası endometriozis ön tanısı ile opere olup histopatolojik olarak endometriozis tanısının doğrulandığı, preoperatif ve posteropatif 3. Ayda kalite ölçek anketlerini kabul eden hastalar olmak üzere 56 kadın hasta dahil edildi. Hastalara operasyon öncesi ve operasyondan 3 ay sonra dismenore, disparoni ve kronik pelvik ağrı için VAS ile değerlendirme ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ) (PSOI), Sabahçıl-Akşamcıl Anketi (Turkish Version Of The MEQ), Endometriozis Sağlık Profili Anketi (EHP-30), Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) Anketi uygulandı. Bu iki dönem karşılaştırılarak analiz yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 56 kadın hastanın yaş ortalaması 36,82 ±7.77 (22-54) idi. ASRM evrelendirmesine göre oranlar; %35,7 (n=20) Evre 1 endometriozis, %28,6 (n=16) Evre 2 endometriozis, %14,3 (n=8) Evre 3 endometriozis, %21,4 (n=12) Evre 4 endometriozisdi. Çalışmamızda operasyon sonrası hastaların ağrı skorlarında, yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesinde istatiksel olarak anlamlı iyileşme izlendi. (p<0,001) Sonuç: Endometriozis özellikle yaşanan yüksek ağrı skorları nedeniyle hastaların yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Hastaların şikayetine, fertilite durumu göz önünde bulundurulara cerrahi veya medikal tedavi yapılabilir. Tedavi yöntemi olarak tercih ettiğimiz operasyon ile hastaların ağrı skorlarının gerilediğini ve yaşam, cinsel fonksiyon ve uyku kalitesinin olumlu yönde düzeldiğini gösterdik.