Endüstri kuruluşları civarındaki topraklarda poliaromatik hidrokarbonlar (PAH) kirliliği

Toprak kirliliği günümüzde önemli çevre sorunlarından biri olarak bilinmektedir. Endüstriyel faaliyetler, termik santraller, egzoz ya da ısınma kökenli kirletici gazların sebep olduğu hava kirliliği toprağın ekolojik durumunu etkilemektedir. Ayrıca kentleşmenin ve sanayileşmenin yoğun olduğu bölgelerde toprak önemli ölçüde etkilenmektedir. Poliaromatik hidrokarbonlar, topraktaki organik kirleticilerden olup kanserojenik yapıdadırlar. Var olan böyle önemli bir kirliliğin azaltılması ve önlenmesi için gerekli tüm çalışmaların yapılması önem arz etmektedir. Çalışma alanı olarak, ülkemizde önemli sanayi kuruluşlarının var olduğu ve devamlı kirliliğe maruz kalmasından dolayı Kocaeli Dilovası bölgesi seçilmiştir. Bölgede var olan demir çelik fabrikaları ve termik santral fabrikasının meydana getirebileceği baca kaynaklı emisyonların PAH kirlilikleri belirli yaklaşımlarla hesaplanarak noktasal kaynaklı modelleme çalışması yapılmıştır. Bu çalışmada EPA ve Amerikan Meteoroloji Topluluğu (AMS) tarafından geliştirilen AERMOD programı kullanılmıştır. Çalışılan model dağılımına göre kirliliğin yoğun olabileceği tepe noktalarından 5 adet ve modele göre belirlenen referans noktadan 1 adet toprak numunesi alınarak PAH parametreleri analiz edilmiştir ve analiz sonuçları Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelikte geçen Poliaromatik hidrokarbon bileşikleri ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada, toprak numuneleri GS-MS cihazına verilmeden önce çeşitli ön işlemlerden geçmiştir. Analiz edilen PAH parametreleri mg/kg birimine çevrilerek ilgili yönetmelikle karşılaştırılması yapılmıştır. Sonuç olarak, ölçülen değerler ile yönetmelik sınır değerleri karşılaştırıldığında analiz sonuçları sınır değerlerin altında olduğu gözlemlenmiş olup sadece numune alınan N4 noktasında benzo(a)piren parametresinin sınır değerin az bir farkla geçtiği gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: PAH, Modelleme, AERMOD, Toprak Kirliliği