Enterik ateşte klinik ve laboratuvar bulguların tanı ve ayırıcı tanı değeri

ÖZETENTER K ATEŞTE KL N K VE LABORATUVAR BULGULARINTANI VE AYIRICI TANI DEĞERDr. Ceren KUVANDIKUzmanlık TeziEnfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Bakteriyoloji Anabilim DalıTez Danışmanı: Doç. Dr. Mustafa NAMIDURUKasım-2006, 65 sayfaBu çalışmada, ülkemiz ve bölgemiz için önemli bir sağlık problemiolan enterik ateşte, oluşabilecek komplikasyonların önlenmesi, hastanınhastanede yatış süresinin kısaltılması, tedavi maliyetinin azaltılması gibierken tanı ve tedavi gereksinimlerden hareketle, fizik muayene velaboratuvar bulgularının tanı ve ayırıcı tanı değeri araştırıldı. Retrospektifolarak yaptığımız bu çalışmaya, 1.Ocak.2000 / 1.Ocak.2005 tarihleriarasında Gaziantep Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları veKlinik Bakteriyoloji Kliniğinde tedavi edilen, etken patojenin kankültürlerinden izole edildiği, 60 enterik ateşli hasta ile kontrol grubu olarakenterik ateş dışında tanı almış 58 hastanın verileri kullanıldı.Enterik ateş ve kontrol grubundaki hastaların parametrik verileriStudent's t-test analiz yöntemiyle, nonparametrik verileri ise Ki kare testi ilekarşılaştırıldı.Hepatomegali (p=0.032), splenomegali (p=0.005), ateş-nabız diskordansı (p=0.001),taş roze (p=0.022) ve paslı dil (p=0.036) gibi fizik muayene bulguları ile `O'aglütinasyon (p<0.001) ve AST değerlerindeki artış (p=0.034), lökositozungözlenmemesi (p<0.001), trombositopeni (p<0.001), eozinopeni (p=0.001), gibilaboratuvar bulguları, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında iki grup arasındakifarkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptandı. Hepatomegali (p=0.000),splenomegali (p=0.002), paslı dil (p=0.003), ateş nabız diskordansı (p=0.000), lökositsayısı (p=0.000) ve eozinofil % (p=0.030) değerlerinin çok değişkenli lojistikregresyon analiz yöntemi kullanılarak enterik ateşi saptamada bağımsız riskfaktörü olduğu bulundu. Bu bağımsız risk faktörleri hastanın enterik ateş olmaolasılığını, ateşli bir hastada; hepatomegali tespit edilmesi ile 6.3 kat,splenomegali varlığında 4.5 kat, paslı dil tespitinde 3.7 kat, hastada ateşnabız diskordansı varsa 10.2 kat, lökosit sayısı 4300 /mm³'ün altında ise 0.7kat, kanda eozinofil %1'in altında ise 0.6 kat arttırdığı bulundu. Çok değişkenliregresyon analiz yöntemi kullanılarak anlamlı olduğu saptanan bulguların birhastada aynı anda tespit edilmesinin tanı değeri araştırıldı. Yaptığımızistatistiksel çalışma sonuçlarına göre, bir hastada fizik muayenede desplenomegali, taş roze ve ateş nabız diskordansı varken Gruber-Widalaglutinasyon testinde `O' aglütinasyon pozitifliği 1/200, kan sayımında tespitedilen lökosit sayısı 4300 /mm³'ün altında ise; hastanın %55.8 olasılıklaenterik ateş olduğu, hastaya yanlış tanı koyma olasılığımızın %14.3 olduğugösterildi.Sonuç olarak, hastalıkta sık görülen fizik muayene ve laboratuvarbulgularının hastada tespit edilmesi üzerine hastaya enterik ateş tanısıkonulabilmektedir, ancak bu tanı yöntemi hiçbir zaman kültürden izolasyon veidantifikasyon kadar duyarlı ve özgül değildir.Anahtar Kelimeler: Enterik ateş, Tanı yöntemleri, Klinik bulgular,Laboratuvar veriler.