İnşaat sektörü için kurumsal esneklik programı yönetim sistemi model önerisi

Taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların temel nedeni, projenin yürütülmesi sırasında, herhangi bir sürecin, gerçekleşen bir risk nedeni ile kesintiye uğraması ve tarafların çıkar çatışmaları, karmaşık karar alma mekanizmaları sebepleri ile, uygun sürelerde problemin çözülerek işin normal akışına döndürülememesidir. İşveren tarafından taşere edilecek işin tamamlanması için ilgili diğer partilerin görevlendirilmesi öncesinde; işveren tarafından tamamlanması beklenen işin tüm süreçlerinin, süreçlerinin tüm bağımlılıklarının ve bağımlılıklarının yokluğu halinde süreçte kesintiye sebep olabilecek tüm risklerin net olarak tanımlanması ve organizasyonun risk iştahı gözönünde bulundurularak, süreçlerin önceliklendirilmesi ve öncelikli süreçlerin yürütümü sırasında riske maruz kalması halinde hangi önlemlerin ne kadar sürede hangi parti tarafından alınacağının da belirlenmesi gerekmektedir. Ancak bu bilgiler dikkate alınarak hazırlanan ihale şartnameleri ile yüklenicileri belirlenen projelerde, risklerin en aza indirildiğinden ve kabul edilen risklerin gerçekleşmesi halinde tarafların nasıl hareket edeceği ve kriz çözme süreçleri için ne kadar kaynak ayıracakları konularında mutabık kalmaları mümkün olabilir. Taraflar arasında mutabık kalınan bu maddelerin organizasyonda sürdürülebilir şekilde işletilebilmesi için organizasyon yapılarına uyarlanması, yönetimin sürekli desteği ve model yapısının gerektirdiği diğer bağlı tüm süreçlerin işletmeye alınması da önem taşımaktadır. Işverenin, alt yüklenici temsilcileri ile biraraya gelerek yapılan değerlendirmeler ve teknik fikir alışverişleri sırasında ortaya çıkan bu bilgi birikim, işveren tarafından daha sonra taşere edilmesi düşünülen diğer benzer projeler için de ön veritabanını oluştururken, aynı zamanda organizasyonda kalite yönetimi, performans ve kaynak yönetimi gibi sürdürülebilirlikle ilgili diğer aktivite ve hedeflerin de ölçümlenebilir şekilde tanımlanmasına katkıda bulunacaktır. Yine bu çalışmalar sırasında, çalışmaya katılan tarafların ERPMS modeli hakkında bilgi sahibi olmaları sağlanacak ve modelin bilesenlerinden biri olan organizasyonda yürütülmesi kararı alınan ERPMS modelinin farkındalık yaratma süreci için de başlangıç olacaktır. ERPMS modeli ile; süreç yönetimi, iş sürekliliği yönetimi, risk yönetimi, sözleşme yönetimi, uyuşmazlık ve çatışma yönetimi, kalite ve performans yönetimi sistemlerinin entegre şekilde organizasyon yapısına uyarlanması ve tümünün birlikte işletilerek organizasyonlarda yürütülen proje iş süreçlerinin esnek ve dayanıklı yapıda olmaları hedeflenmektedir. Esnek yapıya sahip organizasyonların ise, uzun ve kısa vadede kaynak kayıplarını en aza indirmeleri, müşteri memnuniyetlerini ve üretim verimlerini arttırmaları mümkün olacak; rekabetin giderek arttığı serbest piyasa pazarında konumlarını sağlamlaştırmaları kolaylaşacaktır. ERPMS modelinde süreç yonetimi aşamasında; organizasyonda yürütülen iş süreçleri teknik ve idari olarak ayrı ayrı seviyelendirilerek ve tanımlanarak, organizasyondaki asil ve yedek süreç sahipleri belirlenecektir. İş sürekliligi yönetimi yaklaşımı ile süreçlerin bağlı bulundukları diger süreçlerin tanımlanması, yine bu süreçlerin kriz anında kesintiye ugramasına sebep verecek tüm bağımlılıklarının belirlenmesi ve alternatif kriz senaryoları üzerinden tekrar ayağa kaldırma planlarının hazırlanması ve organizasyona entegre edilerek düzenli aralıklarla test edilip geliştirilmesi hedeflenmektedir. Risk yönetimi yaklaşımı ile, organizasyonda normal iş akışları sırasında da süreçlerde kesintiye sebep verebilecek, risk tehdit unsurlarının belirlenmesi ve bu risklere maruz kalma sıklıklarının değerlendirilerek önceliklendirilmeleri sağlanmaktadır. Süreç yönetimi, iş sürekliliği ve risk yönetimi aşamalarında elde edilen tüm verilerin, alt yüklenici gruplari ile de görüşülerek oluşturulması ve yapılacak yeni proje ihalelerinde teknik şartnamelere altyapı oluşturulması sağlanabilecektir. Bu veriler temel alınarak, işveren tarafından alt yüklenicilere devredilen projelerde önceden riskler tanimlanip, kriz durumlarında nasıl yöntemler izleneceği taraflar arasinda görüşülüp mutabakata varildiği için, çikan uyuşmazliklarin çözüm süreleri kısalacak, oluşabilecek her türlü kaynak kayıpları en aza indirilecektir. Entegre edilen yönetim sistemlerinin kalite, performans ve değişim yönetimi sistemleri ile birlikte çalışır şekilde organizasyona uyarlanması modelin sürdürülebilir olmasını sağlayacaktır. Kalite yönetimi yaklaşımı ile, modelin sürekli iyileştirilmesi için planlama, uygulama, kontrol etme ve yeni aksiyonlari belirleme temel başlıklari ile alt hedefler ve yönetişim yapısı oluşturulacaktır. Performans yönetimi yaklaşımı ile, alt hedefleri belirlenen aktiviteler sorumlu çalışanlar için belirli hedefler şeklinde atanacak ve bu hedeflerin beklenen gerçekleştirilme süreleri tanımlanarak, izlenebilir ve ölçülebilir yapı kazanması sağlanacaktır. Değişim yönetimi ile, entegre edilen tüm yönetim sistemlerinin düzenli olarak gözden geçirilmesi ve taraflardan alınan geri bildirimler ile, iyileştirme ve değişim talepleri tekrar değerlendirilerek modele tekrar uyarlanmaları sağlanacaktır. Bu süreçte, gerek duyulması halinde tüm dökümanlar tekrar güncellenecek ve bu sayede projede kullanılacak tüm kaynak ve dökümanların sürekli güncel tutulması sağlanacaktır. Geliştirilen entegre ve çevik ERPMS model sayesinde, organizasyonlar da daima ve çok hızlı sekilde gelişen piyasa koşullarında meydana gelebilecek kesintilere karşı esnek, dayanıklı yapıya kavuşacaktır. Tez çalışmasında, ERPMS modelinin inşaat sektörüne ve inşaat projelerine uyarlanabilmesi için, önerilere yer verilmektedir. Tez konusu olarak, inşaat sektörünün ve inşaat projelerinin seçilmesinin temel nedeni, inşaat projelerinin karmaşık organizasyon yönetim yapıları ve iş süreçleri ile farklı dinamiklere sahip olmasıdır. Bu farklı dinamikler nedeniyle, belirsizlikler ve süreçlerde kesintiye sebep olabilecek risk sayıları artmaktadır. Süreç kesintilerinin uygun süreler içinde çözülememesi sonucunda, proje teslimleri gecikmekte ve planlanan kaynak tüketim oranları üzerine çıkılmaktadır. İnşaat proje ihale bedellerinin yüksek tutarlarda olması ve projelerin geç teslimi sonucunda tüm proje paydaşları icin yine yüksek oranlarda kaynak, itibar kayıplarına sebep vermesi nedenleriyle, özellikle inşaat sektöründe yürütülen projelerin esnek yapıda olmaları daha fazla önem kazanmaktadır. Inşaat sektöründe ve özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde organizasyon yapılarının daha yüksek oranda tek yönetici tarafından yönetildiği ve yönetim kararlarının verildiği, yöneticilerin eski yönetim modellerine bağlı bulundukları organizasyonlarda uygulanması daha zor görünürken, sürekli gelişen ve ivme kazanan rekabet ortamında firmaların ERMPS modeli ile önerilen yönetisim yapısının firma ve organizasyon yapılarına uyarlamaları ve teknolojiden de faydalanarak, iş süreçlerindeki verimi sürekli arttırıp, kaynak kayıplarını en aza indirmeleri büyük önem taşımaktadır. Modelin daha pratik ve kayıt tutulabilir şekilde işletilebilmesi için gelecek işler olarak, bir yazılım programı geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu yazılım programı ile, ERMPS modelinin organizasyonda yürütülmesi sırasında; zaman, çalışan, fiziki gerec gibi kaynak eksiklikleri nedenleri ile uğrayabileceği kesintiler de en düşük seviyeye indirilebilecektir. ERPMS modeli ile organizasyonların daha uzun vadelerde ERPMS modelini organizasyonlarina uyarlamaları ve model olgunluk düzeylerini arttırarak, sektörlerinde lider konuma geçmeleri hedeflenmektedir.