Erdemli insan algısı ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu çalışmada bireylerin erdemli insan algılarını ölçebilmek amacıyla "Erdemli İnsan Algısı Ölçeği" geliştirmek amaçlanmıştır. Araştırma nicel tarama modeli kullanılarak tasarlanmıştır. Çalışmada ölçek geliştirme süreçleri takip edilmiştir. Araştırma kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen katılımcılar aracılığıyla 3 aşamada toplanmıştır. Bu aşamaların birincisinde 50 madde olan taslak form kullanılarak AFA yapılmış, analiz neticesinde ikinci taslak formun hazırlanmasına karar verilmiştir. İlk aşama için 314 katılımcıdan veri toplanmıştır, ikinci aşama için 238 ve son aşama için 330 katılımcıdan toplanan veriler ile ölçeğin geçerlik, güvenilirlik ve madde analizleri gerçekleştirilmiştir. İkinci çalışma grubu üzerinde AFA gerçekleştirilmiş, analiz neticesinde 32 madde olan ikinci taslak form 21 maddeye indirilmiştir. Son çalışma grubuyla DFA gerçekleştirilmiş 21 madde olan taslak form üzerinde yakınsak, ıraksak ve nomolojik geçerlikler hesaplanmıştır. Sonuç olarak ölçeğin nihai hali 21 madde ve 5 faktör olarak doğrulanmıştır. Yapılan faktör analizleri neticesinde ilk aşama için ölçeğin toplam varyansın %57.17'sini, ikinci aşama için %54.50'sini açıkladığı tespit edilmiştir. DFA sonucunda uyum indeksleri χ2/sd değeri 2.13, RMSEA değeri .059, CFI değeri .90, GFI değeri .90 ve NFI değeri .83 olarak hesaplanmıştır; yakınsak geçerlik analizinde faktör yüklerinin genel olarak .50'nin üzerinde veya yakın bir değer aldıkları tespit edilmiş, faktörlere ilişkin AVE değerlerinin ise CR değerlerinden küçük olduğu tespit edilmiştir. Iraksak geçerlik analizinde faktörler arası korelasyonun .90'dan küçük olduğu ve AVE karakökü değerlerinin korelasyon katsayılarından büyük olduğu tespit edilmiştir. Korelasyon değerlerinin pozitif ve anlamlı olması ise nomolojik geçerliğin sağlandığını göstermiştir. Path diyagramıyla ölçeğin beşli faktör yapısı doğrulanmıştır. Güvenilirlik analizleri neticesinde iç tutarlılık alpha katsayısı birinci aşama için .74, ikinci aşama için .80 ve son aşama için .83 olarak tespit edilmiştir. Alınan katsayılar neticesinde ölçeğin güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, ölçeğin geçerlik, güvenilirlik ve madde analizlerine ilişkin bulgular ölçeğin erdemli insan algılarını belirlemek üzere geçerli, güvenilir ve kullanılabilir nitelikte olduğunu ortaya çıkartmaktadır.