Erişilebilirlik kavramı ve erişilebilirliğin mevzuatlar açısından değerlendirilmesi

Geçmişten günümüze doğru bir okuma insan odaklı ya da kullanıcı odaklı planlama ve tasarım yaklaşımlarının yakın zamanlara kadar tasarımcıların gündeminde olmadığını göstermektedir. İnsan odaklı tartışmaların değer kazandığı günümüzde insanlara, özellikle de kapsayıcı olmayan tasarımlar nedeniyle engellenen insanlara verilen önem çağdaşlık göstergelerinden biri olarak kabul edilmekte, gündelik yaşama bağımsız ve herkesle birlikte tam katılım devletlerin yasal düzenlemeleriyle garanti altına alınmaktadır. Günümüzde yaşanabilir kentler için çağdaş ulaşım planlamasının ve yaşama bağımsız olarak tam katılımın temel koşulu olan erişilebilirlik, insan hakları yazınında gündemin özel temalarından biri haline gelmiştir. Bu durum, insanın haklarını kullanabilmesinin bir aracı olmasının yanı sıra özgür kıldığı insana hayatı bağımsız yaşama olanağı sunmasından dolayı erişilebilirlik temel bir hak olarak nitelenmiştir. Bu çalışma, etkileşimde oldukları çevre erişilebilir olduğu sürece yaşam kalitesi artacak olan insanların mekânsal erişilebilirliğini mevzuat üzerinden değerlendirmekte, mevzuatın yasal dokümanları arasındaki çelişkileri ortaya koymakta, mevzuatta uyulması zorunlu olarak nitelenen TS 9111 "Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Bireyler için Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri" başlıklı standart ile ona atıf yapan yasal dokümanlar arasındaki ilişkiyi analiz etmekte, tartışmakta ve değerlendirmektedir.