Eskişehir Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin faaliyetleri (1915-1923)

Geçmişten günümüze savaşlar, salgın hastalıklar ve doğal afetler insan hayatına yıkıcı etkiler bırakmıştır. Bu yıkıcı etkilerin insan hayatı üzerinde bıraktığı izleri dindirmek için ise ilk girişimler Henry Dunant'ın 24 Haziran 1859 tarihinde Solferino'ya yakın bir bölgede olan savaşa şahit olmasıyla başlamıştır. Henry Dunant bu olayı "Bir Solferino Hatırası" adlı eseri ile bütün dünyaya sunarak zaman içerisinde büyük bir etki yaratmıştır. Bu etkiler sonucunda çeşitli ülkelerin katılımıyla 22 Haziran 1864 tarihinde Cenevre Sözleşmesi imzalanmış ve Kızılhaç kurulmuştur. Osmanlı Devleti'nin Kızılhaç'a yaklaşımı ise 5 Temmuz 1965 tarihinde sonuç vermiş ve Cenevre Sözleşmesi imzalanmıştır. Fakat Kızılhaç'ın, Osmanlı Devleti'nde kurumsal bir kimlik kazanması zaman almış ve 14 Nisan 1877 tarihinde Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin kurulmasıyla belirginleşmiştir. Cemiyet kurulduktan sonra Balkanlarda meydana gelen isyancı eylemler, Osmanlı-Rus Savaşı ve 1897 tarihinde gerçekleşen Osmanlı-Yunan Savaşı'nda kayda değer faaliyetler sergilese de önemi tam anlaşılmamıştır. Nitekim cemiyete verilen önemin sadece savaş zamanlarında ortaya çıkması bu süreci olumsuz etkilemiş ve geciktirmiştir. Öte yandan II. Meşrutiyet'in ilanından sonra daha teşkilatlı bir yapıya bürünen Osmanlı Hilal-i Ahmer Cemiyeti, çeşitli bölgelerde zamanla şubeleşme çalışmalarına başlamıştır. Bu şubelerden biri ise 27 Şubat 1915 tarihinde Eskişehir Hilal-i Ahmer Cemiyeti Şubesi olmuştur. Faaliyetlerine hemen başlayan Eskişehir Şubesi, ilk başta İstanbul ve Anadolu'da bulunan diğer şubelere yardım gönderen bir depo olarak planlanmıştır. Fakat Eskişehir'in lojistik anlamda demiryolu ağının üzerinde bulunması ve doğal konumu sebebiyle cephelere yakın olması önemini arttırmıştır. Bu bağlamda I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında Eskişehir Şubesi, hem hastanesi ile bölgesine hizmet etmiş, hem de işgal tehlikesi ile karşı karşıya kalan Çanakkale ve İstanbul bölgelerinin sığındığı bir yer olmuştur. Bu süreç Eskişehir Şubesi'nin deposunu da zenginleştirerek yeni yardımların merkez üssü olmasında önemli bir etken olmuştur.