Eskişehir İli Odunpazarı İlçesi Yörükkırka Cemevi ritüelleri ve müzik pratikleri

Evrenin oluşumundan bugüne kadar var olan müzik, insanların en güzel duygu ve düşünce aktarıcısı olmakla birlikte etkili ve en yaygın sanat dallarından biridir. Müzik bir sanat dalı olmasıyla birlikte insanlarda duygusal gelişimi de tamamlayan en büyük kültürel ögelerin başında yer alır. Tarihsel süreçte müzik, çeşitli kültürler içerisinde çok farklı ilerleyiş kaydetmiştir. Türk kültürüne ait Türk Müziği de bunların çeşitli ve karmaşık yapıda olanlarındandır. Geleneksel Türk Müziği başlığı altında temel iki kavram olan Türk Sanat Müziği ve Türk Halk Müziği türleri yer alır. Dini müzik çatısı altında bulunan Alevi Bektaşi Kültürüne ait alt türler ise Türk Halk Müziği başlığının altındaki Tasavvufi Halk Müziğine aittir. Alevi-Bektaşi topluluklarının ibadeti olarak bilinen Cem ibadetlerinde uygulanan hizmetler esnasında icra edilen müzik pratikleri bu kültürün olmazsa olmaz yapı taşlarından biridir. Alevi-Bektaşi inancına mensup toplulukların Cem ibadetleri sırasında icra edilen,Nefes, Duvaz-ı İmam, Mersiye, Semah, Mihraçlama, Gülbang, Nevruziye gibi deyişler her ne kadar müzikal yönleriyle ön planda görünüyor olsada aslında her biri dini birerritüeldir. Bu tezdetasavvufi bir ifadesi olan, Alevi Cem'lerindeki Cem ritüelleri ve müzik pratikleri ele alınırken, çalışmanın evrenini Eskişehir İli Odunpazarı İlçesi Yörükkırka köyü Alevi-Bektaşi Cem Ritüelleri ve müzik pratikleri oluşturmuş, örneklemini Yörükkırka Cemevi Pir Ahmet Ocağı – İrşat/Sohbet Cemi ile sınırlandırılarak incelemeler ve değerlendirmeler yapılmıştır. Tezde, alan araştırması, gözlem, görüşme yöntemleri kullanılmış, Cem ritüeli sırasında görsel ve işitsel kayıtlar alınmıştır. Doğal ortamda yapılan bu araştırmaeğitim niteliğinde yapılan bir Cem ibadeti olmakla birlikte, aynı zamanda yörede bulunan diğer ocaklara bağlı Dedelerin de katılımı ile kapsamlı bir Cem ibadeti olmuştur.Alan yazın gözlemi ve Alanda görüşme ile yapılan araştırmaya ve edinilen bilgiye göre bu çalışma konuyla ilgili yapılan ilk çalışma olmuştur. Sonuç olarak yapılan bu araştırma neticesinde, Anadolu Coğrafyası ve kültürü içerisinde yer alan, Alevi-Bektaşi inancının geçmişten günümüze kadar nasıl geldiği, tarihsel süreç içerisinde Eskişehir İli Odunpazarı İlçesi Yörükkırka köyünde yaşamakta olan ve çeşitli nedenlerden ötürü bu köye göç eden toplulukların Alevi-Bektaşi inancına ve müzik pratiklerine sağladığı katkıları ortaya konmuştur.