Esnaf gedikleri (İstanbul Kadılığı 227 numaralı Sicil Defterine göre)

Osmanlı esnaf teşkilatı bünyesinde büyük bir öneme sahip olmasına karşın, gedik müessesine araştırmacıların yeteri kadar ilgi göstermediğini söylesek mübalağa etmiş olmayız. Esnaf tarihi alanında çalışan, bu konularla ilgilenen araştırmacılar tarafından ortaya çıkartılmayı bekleyen, üzerinde çalışılması ve açıklanması gereken gedik kurumuyla alakalı pek çok sayıda özellik ve uygulama yer almaktadır. Bu kapsamda, çalışmamızda İstanbul Mahkemesi'ne ait, tamamı gediklerle alakalı kayıtlardan oluşan bir şer'iyye sicil defterlerini (nr.227) ele aldık. Bu defter, gediklerle ilgili her türlü muamelenin İstanbul Mahkemesi'nce görülmesini amir 1860 da çıkan bir iradeden sonra tutulmuştur. İncelediğimiz 227 numaralı defter 1868-1870 yıllarına ait kayıtları içermektedir. Çalışmamızın amacı; gedik satışı, hibe, miras yoluyla intikal, ferağ ve benzeri muamelelerin yer aldığı, tamamı Gediklerle ilgili kayıtlardan oluşan 227 numaralı şer'iyye sicil defterlerindeki kayıtlar kapsamında, defter kayıtlarının tutulduğu (1868- 1870) tarihlerde gediklerin nasıl kullanıldığı, ne şekilde el değiştirdiği gibi hususların açıklanması ve Osmanlı esnaf örgütlenmesini ele alarak, Esnaf sistemi bünyesindeki kavram ve kurumları tanımlamaktır. Anahtar Kelimeler: Esnaf, Gedik, Osmanlı hukuku, Esnaf tarihi, İktisat tarihi, Şer'iyye Sicil Defteri, Esnaf teşkilatı, Ebussuud.