Etanolün indüklediği karaciğer hasarında matriks metalloprpteinazların rolü ve antioksidanların etkisi

ÖZETAlkol alışkanlığı bir çok ülkede karaciğer hastalıklarının önde gelen nedenleriarasındadır. Aşırı alkol tüketimi veya alkol alışkanlığı sonucunda meydana gelenkaraciğer patolojileri arasında hepatik steatozis, alkolik hepatit, hepatik fibrozis vesiroz yer almaktadır. Son yıllarda alkolün yol açtığı patolojik değişikliklerin ve buhastalıkların oluşum sürecinde oksidan stresin etkisi üzerinde durulmaktadır. Alkolmetabolizmasının çeşitli basamaklarında serbest radikal üretimine bağlı olarak etanolile indüklenen pro-oksidan stres meydana gelmektedir. Reaktif oksijen türleri (ROS)lipid peroksidasyonu ve membran hasarının gelişmesine yol açar. VücudumuzdaROS'un zararlı etkilerine karşı antioksidan savunma mekanizması vardır.Antioksidan savunmanın önemli kısmını lipid peroksidasyon zincir reaksiyonlarınıkıran antioksidanlar oluşturur. Vitamin E bu antioksidanların en önemlilerindenbiridir.Matriks metalloproteinazlar, ekstraselüler matriks yıkılımında önemli biryere sahip enzim grubudur. Matriksinler olarak da adlandırılırlar. Ekstraselülermatriksin bozulmasında fonksiyonu olan Zn+2 ve Ca+2 bağımlı endopeptidazlardır.Bu çalışmada etanolün indüklediği karaciğer hasarında oksidatif stresi ve proMMP-9'un karaciğer hasarında rolünün olup olmadığını görmeyi ve bir antioksidan olanvitamin E'nin, oksidatif hasar ile proMMP-9 üzerindeki etkisini görmeyi amaçladık.Bu çalışmada, 25 adet Sprague-Dawley erkek ratlar dört gruba ayrıldı: 1)Kontrol grubu: 30 gün boyunca (2 ml/gün) serum fizyolojik I.g olarak verildi. 2)Etanol (EtOH) grubu: 30 gün boyunca etanol (1 ml/gün %80 v/v) I.g olarak verildi.3) Vitamin E (VitE) grubu: (100 mg/kg/gün) vitamin E verildi. Vitamin E, serumfizyolojik ile birlikte total 1 ml. olarak verildi. . 4) Vitamin E + Etanol grubu: 30 günboyunca I.g yöntemle (100 mg/kg/gün) vitamin E verildikten 2 saat sonra etanol (1ml %80 v/v) verildi.Karaciğer dokusunda, oksidatif stresin göstergesi olan malondialdehit(MDA), karbonil ve antioksidan kapasitenin göstergesi olarak glutatyon (GSH),sülfhidril (SH) ve süperoksid dismutaz (SOD) aktiviteleri ile promatriksmetalloproteinaz-9 (proMMP-9) düzeyleri ölçüldü.PDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.comYapılan çalışmalar sonucunda EtOH grubunda kontrol grubuna göre artmışkaraciğer MDA, karbonil, proMMP-9 düzeyleri, azalmış GSH, SH düzeyleri veazalmış SOD aktivitesi gözlendi. Etanol grubu ile karşılaştırıldığında VitE+EtOHgrubunda azalmış MDA, karbonil düzeyleri ve artmış GSH, SH düzeyleri, artmışSOD aktivitesi ve azalmış proMMP-9 düzeyleri gözlemledik.Bu sonuçlara göre, alkolün karaciğerin oksidan ve antioksidan dengesinietkilediği, lipid peroksidasyonunun artışına yol açtığını gördük. Alkolün indüklediğioksidatif streste proMMP-9 düzeylerinin anlamlı olarak arttığını, vitamin E'ninoksidan stresi azalttığını ve buna bağlı olarak proMMP-9 düzeylerinin azaldığınıdüşünmekteyiz.Anahtar Kelimeler: Oksidatif stres, Etanol, proMMP-9, Vitamin EPDF created with pdfFactory trial version www.pdffactory.com