Ev işlerinin iş sağlığı ve güvenliği bakış açısıyla değerlendirilmesi ve rehber geliştirme çalışması

Ev ortamında yapılan işe göre farklılaşan birçok fiziksel, biyolojik, kimyasal, ergonomik ve psikososyal riskle karşı karşıya kalınmaktadır. Çalışmanın amacı ev işlerinde mevcut sağlık ve güvenlik risklerinin belirlenmesi, bu risklere karşı öneri geliştirilmesi ve alınabilecek önlemleri içeren rehber geliştirilerek rehberin etkinliğinin değerlendirilmesidir. Çalışma Kasım 2016 - Şubat 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında ev işlerinde mevcut iş basamakları; mutfak işleri, genel temizlik işleri, çamaşır yıkama, ütü yapma, dağınıklık toplama, ısınma ve iklimlendirme işleri, evcil hayvan bakımı, bitki ve çiçek bakımı, diğer işler olarak tespit edilmiştir. Trabzon'da 3 ayrı evde yapılan saha değerlendirmeleri ile her iş basamağı için oluşturulan tehlike ve risk formları doldurularak ev işleri için mevcut tehlike ve riskler ortaya konulmaya çalışılmıştır. İkinci aşamasında tespit ve gözlemleri yapan iş güvenliği uzmanları ve iş yeri hekimleri, araştırma ekibi tarafından ulaşılan sonuçların yorumlanması ve çözüme yönelik önerileri içeren rehber geliştirilmesi için çalışılmıştır. Rehberde tüm iş basamaklarına yönelik dikkat edilmesi gereken bilgiler ve koruyucu uygulamalara yer verilmiştir. Üçüncü aşamasında oluşturulan rehberin etkinliğinin değerlendirilmesi için 120 kadına rehber dağıtılmadan önce ve dağıtıldıktan iki hafta sonra, evlerinde karşılaşabilecekleri tehlikeler ve alınabilecek önlemler konusundaki bilgilerini öğrenmek için anket uygulanmıştır. Çalışmanın son aşamasında oluşturulan rehber çoğaltılıp 250 ev hanımına dağıtılmıştır. Yapılan anket sonucunda kadınların rehber dağıtılmadan önce ve sonraki bilgi ve farkındalık düzeyleri arasında anlamlı fark tespit edilmiştir. Bütün bu bulgular ışığında ev işleriyle ilgili tespit edilen tehlike ve riskler için öneriler geliştirilmeye çalışılmış olup, bu önerilerin ev işlerini yapan kişilerce benimsenmesi ve uygulanması ile evlerde yapılan işe bağlı kazaların ve hastalıkların azaltılabileceği düşünülmektedir.