Evre 2-3 kolorektal kanserli hastalarda oksaliplatin tedavisine bağlı splenomegali görülme sıklığı, klinik ve labaratuar parametreleri ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: Kolorektal kanserler, kanser türleri arasında en sık üçüncü kanser tipidir. Yeterli düzeyde kemoterapi dozunun alınmasının kanser nüksünü azalttığı gösterilmiştir. Hastalarda kemoterapi alırken birçok sebeple tedavi dozunun azaltılması veya tedaviye ara verilebilmektedir. Oksaliplatin tedavisi sırasında splenomegali gelişebildiği gösterilmiştir. Bu çalışmamızda oksaliplatin tabanlı kemoterapi alan hastalarda dalağın hacmindeki değişiklikleri, klinik ve kan parametreleri ile antineoplastik tedavilere olan etkisini araştırmayı amaçladık. Yöntem: Retrospektif olarak yapılan çalışmamıza kolorektal kanser tanılı 75 hasta dahil edildi. Çalışmaya 18 yaş ve üstü hastalar, adjuvan FOLFOX veya CAPOX kemoterapisi uygulanan hastalar dahil edildi. Splenektomi öyküsü olanlar, siroz öyküsü olanlar, aktif viral hepatit, non-sirotik portal HT ve hematolojik hastalıkları olan hastalar çalışmaya alınmadı. Hastaların tanı sırasında ve takip sürecindeki bilgisayarlı tomografi verileri radyolog tarafından incelendi. Kemoterapi sonrası başlangıç durumuna göre dalak hacmindeki %30'luk artış splenomegali olarak kabul edildi. Hastaların splenomegali geliştirme oranının; laboratuvar verileri, almış oldukları oksaliplatin dozları, histopatolojik verileri, komorbiditeleri ve kemoterapi rejimiyle ilişkisi araştırıldı. Bulgular: Takip sürecin 6. ayında hastaların 43 tanesinde splenomegali görülürken, 32 tanesinde görülmedi. Tümörün yerleşimi, hastanın vücut yüzey alanı, cinsiyet, yaş, tümör grade'i, LVI, PNI, hastalık evresi, Tümör T evresi, Tümör N evresi, komorbid durumlar ve labaratuvar verileri ile splenomegali ile ilişkisinin olmadığı görülmüştür. Korelasyon testlerinde; splenomegali ile trombositopeni negatif korelasyona (r= -0,221; p=0,050) sahip iken splenomegali ile toplam oksaliplatin dozunun pozitif korelasyona (r= 0,225; p=0,050) sahip olduğu saptanmıştır. Splenomegali gelişen hastalarda oksaliplatin doz ortalaması daha yüksek bulundu (p=0,151). Hastaların 38 tanesi CAPOX, 37 tanesi FOLFOX tedavisi almıştır. Splenomegali gelişme oranı bakımından FOLFOX ve CAPOX tedavileri arasında anlamlı fark bulunamıştır (p=0,404). FOLFOX tedavisi alan hastalarda doz azaltım oranı CAPOX alanlara göre anlamlı derece yüksek bulundu (p=0,007). Sonuç: Splenomegali, sitopeni yapabilecek bir klinik durumdur ve kemoterapi ile oluşabilmektedir. Kolorektal kanserlerde oksaliplatin kaynaklı dalak büyümesinin, oksaliplatin tedavisi sonrası trombositopenin potansiyel bir etyolojisi olarak akılda tutulması gerekebilir.