Evreni anlamlandırma girişimi olarak mikro dünya ve sanatın birlikteliği

Bu çalışma evreni anlamlandırmak için fizik, biyoloji, kimya ve alt dalları, felsefe, din gibi alanların mikro dünya ile kurdukları yakın ilişkileri ve bu ilişkilerin ortaya çıkardığı mikro dünyaya özgü çalışmaları göz önünde bulundurarak evreni anlamlandırma girişiminde önemli ve etkin bir yol olduğu düşünülen sanatın mikro dünya ile ilişkisini anlatmaktadır. İnsanın kendisini, yaşadığı dünyayı ve evreni tanımlamak için gösterdiği çaba, evrende var olma, evreni anlama ve onunla etkileşim kurma isteğinden ileri gelmektedir. Bu istek bilimsel, felsefi, dini perspektifler üzerinden giderilebilmektedir. Evreni anlamlandırma biçimleri teknolojinin ilerleyişiyle de oldukça ilişkilidir. Ancak çok eskiden beri ve bugün söz konusu bütün alan ve gelişmelerle yakın temasta olan sanat, insan ve evren arasındaki ilişkiyi çok yönlü biçimde ele almaktadır. Sanatın farklı alanlarla kurduğu bağ geçmişte ve bugün pek çok disiplinlerarası çalışmanın ortaya çıkmasına ortam hazırlamıştır. Bahsi geçen birlikteliklerden biri de mikro dünya ve sanat arasındaki ilişki olduğu düşünülmektedir. Bu nedenle sanat ve mikro dünya ilişkisinin geçmişte ve bugün sanat çalışmalarına nasıl ve ne oranda yansıdığı incelenmiştir. Söz konusu ilişkinin plastik sanatlardaki karşılığının incelenmesi için öncelikle tarihsel harekette ilk çağ felsefesinden modern döneme kadar evrenin tanımlanma biçimlerine yoğunlaşılmıştır. Bunun yanı sıra mikro düzeyden bağımsız düşünülmesi imkânsız görülen makro düzeyin ne olduğu ve her iki düzeyin anlatımının sağlanması için bakış açısı mefhumunun felsefi anlatımına başvurulmuştur. Çalışmanın, bilinmeyi açığa çıkarmak, görünür kılmak, göstermek üzerine kurulmuş çıkış problemini tartışmak adına özgün fikir ve gözlemlere yer verilmiştir. Aynı zamanda mikro dünyadan bağımsız düşünülemeyecek mikroorganizmalardan özellikle bakteri ve virüslerin incelenmesine ağırlık verilmiş, söz konusu mikroorganizmalarla ilişkilendirilmiş sanatsal pratikler araştırılmıştır. Farklı dönem ve disiplinlere ait düşünürlerin evreni ve anlamını kavramak, anlatmak adına sundukları teori ve eleştirilerinin çeşitli kavramlarla birlikte okunmasıyla zenginleştirilen çalışma temel sorgulamalarından biri diğeri olan tuhaf, garip, anomali kavramlarının tartışılmasına yoğunlaşmıştır. Bu yoğunlaşmada sosyoloji, felsefe gibi alanlarla fakat ağırlıklı olarak biyoloji ve alt dalları olan mikrobiyoloji, moleküler biyoloji ve genetik gibi mikroskobik düzeyler hakkında araştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın geliştirilmesi farklı alan ve disiplinlerin bir arada okunmasının yanı sıra gerçeklik ve kurgu arasındaki farklılıklar ve beraberinde gelen gelecekte canlının nasıl olacağına dair olasılıklara odaklanarak sağlanmıştır. Farklı düşünür ve sanatçıların teorik ve pratik yaklaşımlarıyla kurulan bütün ilişkilere ek olarak mikro dünya ve sanat arasındaki yakın temas hakkında farklı tekniklerde yapılmış üç seriden oluşan özgün tasarımlar elde edilmiştir. Bu bilgiler göz önünde bulundurularak evreni anlamlandırma girişimlerinde önemli bir yere sahip olduğu düşünülen mikro dünya ve sanatın birlikteliğinin farklı işleyişlere sahip olmalarına rağmen ne kadar ilişkili olabilecekleri, mikro dünya ile ilişkili teori, kavram ve gelişmelerin sanatsal pratiklerdeki karşılığı hakkında bilgi edinilmiştir. Ayrıca sunduğu fikir ve pratiklerle bu çalışmanın gelecekte yapılacak araştırmalara özgün katkı sağlayabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Mikro, Evren, Mikroorganizma, Sanat, Biyoloji, Anomali