Evsiz bireylerde okupasyonel adalet, aktivite performansı ve yaşam kalitesinin incelenmesi

Çalışmamız evsiz bireylerde okupasyonel adalet, aktivite performansı ve yaşam kalitesini incelemek amacıyla yapıldı. Çalışmaya İstanbul Beyoğlu ilçesinde yaşayan 14 evsiz birey dahil edildi. Evsiz bireylerle yapılan görüşmelerde sosyodemografik veri formu, yarı yapılandırılmış görüşme formu, Okupasyonel Adalet Sağlık Anketi (OASA), Kanada Aktivite Performans Ölçümü (KAPÖ), Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL-Bref) ve Okupasyonel Denge Anketi kullanılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 49,28±13,37 (min:24, max:68)'dir. Okupasyonel adalet perspektifinde temel ihtiyaçlar; sosyal, fiziksel ve mental iyilik hali; sağlık ve refah için yeterli yaşam standardı; kültürel inançlar, gelenekler ve yerel etkinlikler; okupasyon yoluyla sağlık ve iyilik hali alanları değerlendirilmiş olup çalışmamız sonucunda evsiz bireylerin çeşitli sağlık, sosyal, politik ve ekonomik nedenlerle okupasyonel adaletsizlik yaşadıkları tespit edilmiştir. Evsizlerin sınırlı aktivite performansı ve tatmin bildirdiği alanlar %41 kendine bakım, %41 serbest zaman ve %18 üretkenlik performans alanlarıdır. Yaşam kalitesi skorlarında genel sağlık durumu, psikolojik sağlık, sosyal ilişkiler ve çevre de düşük sonuçlar bildirilmiştir; fiziksel sağlık skorlarının ise düşük yaşam kalitesi göstermemekle birlikte sınırda olduğu bildirilmiştir. Okupasyonel denge skorları ortalama 16,07±3,49'dur. Evsiz bireylerin toplum temelli okupasyonel iyileşme faaliyetlerine dahil edilmesini önermekteyiz. Evsiz bireylerin sosyal devlet anlayışı ile dezavantajlı gruplar içerisinde yer almasını kamu, kurum ve kuruluşlarda tanınmasını; hizmetlere erişim sağlayabilmeleri için teşvik edilmelerini önermekteyiz. Evsiz bireylerin okupasyonel adalet zorluklarının aktivite performansı, yaşam kalitesi ve okupasyonel denge ile ilişkili olabileceği düşünülmektedir.