Üniversite öğrencilerinin çocuk istismar ve ihmaline yönelik farkındalıkları

Dünyada ve ülkemizde çocuklara yönelik ihmal ve istismar önemli ölçüde giderek artmaktadır. Sağlık çalışanlarının çocuk istismarı ve ihmal hakkında farkındalıklarının artırılması ile çocuk istismar ve ihmalinin azalacağı bilinmektedir. Bu nedenle araştırma geleceğin sağlık profesyoneli olacak üniversite öğrencilerinde çocuk istismar ve ihmaline yönelik farkındalıklarını belirlemek amacıyla gerçekleştirildi. Araştırma Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi'nde EkimAralık 2018 tarihleri arasında etik kurul ve kurum izni alınarak yapıldı. Araştırmanın evrenini üniversitede öğenim gören ve araştırma kriterlerine uyan 2182 öğrenci, örneklemi ise araştırmaya katılmayı kabul eden ve araştırmanın yapıldığı tarihlerde okula devam eden 1244 öğrenci oluşturdu. Örneklem seçimine gidilmedi. Veriler, kişisel bilgi formu, çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik ölçek formu ile toplandı. Araştırmada, araştırmacı tarafından hazırlanan 12 sorudan oluşan öğrencilerin sosyo-demogrofik özellikleri (cinsiyet, medeni durum, yaş, öğrenim durum v.b.) ve çocuk istismarı ile ilgili bilgileri içeren soru formu ile Uysal tarafından geliştirilen (1998), 67 sorudan ve 6 alt ölçekten oluşan Çocuk istismarı ve ihmalinin belirti ve risklerinin tanılanmasına yönelik ölçek kullanıldı. Ölçekten alınan en düşük puan 67 en yüksek puan 335 dir. Çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirilirken, istatistiksel analizler için SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 16 programı kullanıldı. Araştırmaya katılanların çoğunluğunun kadın, tamamına yakınının bekar ve 18-24 yaş arasında olduğu, %26.9'nun üniversite eğitimi süresince çocuk istismarı ve ihmali konusunda eğitim/ bilgi aldığı, %21.2'sinin konuya ilişkin seminere/ konferansa katıldığı, yarısının kendisinin bu konuda kısmen yeterli bulduğunu ifade ettiği belirlendi. Ölçekten alınan toplam puan ortalaması 3.57±0.32 puan idi. Katılımcıların okudukları bölüme göre çocuk istismar ve ihmalinin belirti ve risklerini tanılama konusunda bilgi düzeyine ilişkin ölçek bilgi toplam puan ortalamalarının 3.46±0.32 ile 3.63±0.30 aralığında değiştiği, ölçekten en yüksek puan ortalamasını Sosyal Hizmet bölümünde okuyan öğrenciler alırken, en düşük puan ortalamasını ise Ergoterapi bölümünde okuyan öğrencilerin aldığı belirlendi. Katılımcılardan yaşamı boyunca herhangi bir çocuk istismarı ve ihmali vakası ile karşılaşanların karşılaşmayanlara göre, konu ile ilgili eğitim alanların almayanlara göre ölçek toplam puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlendi. 4.sınıfta okuyan öğrencilerin, birinci sınıfta okuyan öğrencilere göre ölçeğin toplam puan ve alt ölçek puan ortalamalarının istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç olarak öğrencilerin üniversite eğitimi süresince ders içeriklerine çocuk ihmal ve istismarı ile ilgili konuların dâhil edilmesiyle farkındalıklarının arttırılabileceği söylenebilir. Anahtar kelimeler: Üniversite öğrencisi, çocuk, ihmal ve istismar