Türkiye'de kullanılan bir İngilizce ders kitabında cinsiyet kimliklerinin temsilinin araştırılması

Bu araştırma, Türkiye'deki liselerde kullanılan 9. sınıf İngilizce ders kitabı Uplift Grade 9'daki toplumsal cinsiyet kimliklerinin temsilini incelemektedir. Eğitim materyallerinin öğrencilerin algılarını şekillendirmede oynadığı önemli rol göz önüne alındığında, bu çalışma toplumsal cinsiyet kimliklerinin nasıl tasvir edildiğini, içerikte yer alan kültürel unsurları ve öğrencilere aktarılan mesajları analiz etmektedir. Temel yöntem olarak Eleştirel Söylem Analizi (CDA) kullanılarak, ders kitabındaki dil, güç ve ideoloji arasındaki karmaşık etkileşim incelenmiştir. CDA, söylemin toplumsal normları nasıl pekiştirdiğini veya sorguladığını analiz etmede etkili bir araç olarak kabul edilmekte olup, ders kitaplarının, öğrencilerin toplumsal cinsiyet rollerine ve kimliklerine dair anlayışlarını şekillendiren kültürel birer eser olarak nasıl işlev gördüğünü eleştirel bir perspektifle inceleme fırsatı sunmaktadır (Weiss & Wodak, 2003; Sunderland & Litosseliti, 2023). Bu çalışma, (1) toplumsal cinsiyet temsillerindeki kalıpları, (2) bu temsillerin kapsayıcılığını ve doğruluğunu ve (3) ders kitabının geleneksel toplumsal cinsiyet stereotiplerini sürdürüp sürdürmediğini veya daha ilerici bir toplumsal cinsiyet anlayışını teşvik edip etmediğini araştırmayı amaçlamaktadır. Analiz, ders kitabındaki erkek ve kadın toplumsal cinsiyet rollerinin çoğunlukla stereotipleri içerdiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, bu cinsiyetlere atfedilen roller ve eylemler arasında bazı farklar olsa da sonuç, tahmin edildiği kadar eşitsiz değildir. Sonuç umut vericidir; çoğu rol ve eylem her iki cinsiyet için neredeyse eşittir. Araştırma, eğitim materyallerinin kapsayıcılığını ve kültürel duyarlılığını artırmaya yönelik politika yapıcılara, eğitimcilere ve ders kitabı yazarlarına öneriler sunmaktadır. Bu öneriler, Türk eğitim sisteminde toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmek için önemli katkılar sağlamayı hedeflemektedir.