FAB (Frontal Assessment Battery) Testinin Türk toplumunda geçerlilik ve güvenilirliği

Bilimsel zemin: Frontal Değerlendirme Bataryası (FDB) frontal lob fonksiyonlarının değerlendirilmesinde kullanılan kısa sürede uygulanabilen bir testtir. 0 - 18 arası total olası bir skor veren altı alt bölümden oluşur. Alt bölümler; benzerlikler (konseptualizasyon), kelime akıcılığı (mental fleksibilite), motor seriler (programlama), çelişen yönergeler (interferansa duyarlılık), yap-yapma (inhibitör kontrol), yakalama davranışıdır (çevresel otonomi). Testte alınan yüksek puan daha iyi performans anlamını taşırAmaç: FDB'nin Türkçe versiyonun psikometrik özelliklerini değerlendirmek, geçerlilik ve güvenilirliğini araştırmaktırYöntem: Bu çalışmada 94 nöropsikiyatrik hastalığı olan olgu ile 92 sağlıklı kontrol değerlendirildi. FDB'nin orijinal İngilizce versiyonunun çevirme ve geri çevirme yöntemiyle Türkçeleştirilmiş şekli kullanıldı. FDB ile birlikte Standardize Mini Mental Test (SMMT), Stroop testi ve kısa sosyodemografik anket uygulandı. Hakemler arası tutarlılık, iç tutarlılık, test-tekrar test tutarlılığı, faktör analizi, grup bilgileri ve kriterlerinin geçerlilik ve duyarlılık analizleri yapıldı. İstatistiksel değerlendirmede parametrik ve parametrik olmayan korelasyon, T test ve ANOVA analizi kullanıldıBulgular: Tüm çalışma grubunun yaş ortalaması 61.8 di. Katılımcıların %42.5 kadın, %41.9 ilkokul, %41.4 orta ve lise, %16.7 yüksek okul mezunu idi. Tüm çalışma grubunda FDBnin iç tutarlılığı anlamlı bulundu (? : 0,73). FDBnin 6. bölümü olan çevresel otonomi önceki çalışmalarda olduğu gibi problem içeriyordu. Düşük eğitimli grupta FDB test skoru düşük bulundu (p<0.001). FDB'nin bazı başlıklarında (mental esneklik, interferansa duyarlılık ve inhibitör kontrol) erkeklerin skorları kadınlardan daha yüksek idi. Ayrıca FDB ile SMMT (0.765, p<0.000) ve stroop test skorları (r = -0.252 --- -0.650, p<0.01) korele bulunduSonuç: FDB Türk toplumunda sağlıklı kontrollerde ve Alzheimer, Parkinson ve Şizofreni gibi nöropsikiyatrik hastalıklarda geçerli ve güvenilir bir testtir. FAB'ın 6. iteminin (çevresel otonomi) sağlıklı ve hasta grubunda iyi çalışmadığı görülmüştür. Kontrol ve nöropsikiyatrik hastalık grubunda yaş ve eğitim FDB'nin sonuçlarını etkileyen önemli faktörlerdir. Nöropsikiyatrik hastalık grubunda cinsiyet sonucu etkileyen diğer bir faktördür.Anahtar kelimeler: Frontal işlevler, FDB, Geçerlilik, Güvenilirlik