Farklı kökenli kişniş (Coriandrum sativum L.) genotiplerinin verim ve bazı kalite özelliklerinin belirlenmesi

Bu çalışmada Bolu ekolojik koşullarında farklı kökenli kişniş (Coriandrum sativum L.) genotiplerinin verim ve bazı kalite özellikleri araştırılmıştır. 114 genotip ve 5 çeşit olmak üzere toplam 119 farklı kişniş tohumunun kullanıldığı bu çalışma 2019 yılında Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama alanında Augmented Deneme Desenine göre altı blok olarak yürütülmüştür. Çalışmada fenolojik gözlemler; %50 çıkış süresi 24,37-40,97 gün, %50 çiçeklenme süresi 52,40-72,20 gün, %50 meyve bağlama süresi 61,40-96,20 gün olarak tespit edilmiştir. Morfolojik ve verim değerlerinden; bitki boyu 25,50-84,30 cm, dal sayısı 2,82-15,10 adet, şemsiye sayısı 2,81-72,68 adet/bitki, şemsiyecik sayısı 0,19-380,19 adet/şemsiye, sap kalınlığı 1,66-7,38 mm, yaprak sapı uzunluğu 0,19-3,33 cm, meyve uzunluğu 0,75-4,62 mm, meyve genişliği 2,19-4,25 mm, biyolojik verim 0,01-50,78 g/bitki, kuru bitki ağırlığı 0,27-15,36 g/bitki, hasat indeksi %8,48-73,36, bin tane ağırlığı 1,34-21,49 g, meyve verimi 0,02-9,58 g/bitki olarak bulunmuştur. Kalite değerlerinden; sabit yağ %10,22-34,03 oranında, sabit yağ ana asitleri petroselinic asit %24,47-87,70, palmitic asit %7,13-23,04, elaidic asit %1,55-47,44, behenic asit %3,17-12,56, arachidic asit %1,08-3,33, uçucu yağ %0,05-1,86 oranında, uçucu yağ ana asitleri linalool %3,13-45,70, camphor %0,13-7,60 ɣ-terpinene %0,04-13,80, p-cymene %0,10-15,77, β-pinene %0,09-5,38 olarak belirlenmiştir. Bolu ekolojik koşullarında yürütülen çalışmada bütün kişniş çeşit ve popülasyonlarının bölge şartlarında yetişebileceği, araştırılan özellikler bakımından çeşit ve genotipler arasında önemli farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Daha sağlıklı ve kesin sonuçlar elde edebilmek için denemenin birkaç yıl daha tekrarlanması gerekmekle birlikte; bu çalışma sonuçlarına göre bölge şartlarında meyve verimi, sabit yağ oranı ve uçucu yağ oranı bakımından Ames 13900 ve Ames 18595 genotipleri önerilebilir.