Farklı lipit içerikli dislipidemik bireylerde Serum Paraoksonaz-1 aktiviteleri ve bunların plazma oxHDL ve oxLDL düzeyleri ile ilişkisi

Dislipidemi, aterosklerozun en önemli risk faktörlerindendir. Okside düşük yoğunluklu lipoprotein (oxLDL), ateroskleroz patogenezinde önemli rol oynar. Buna karşılık, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL), ters kolesterol taşıma mekanizması ve yapısında bulunan paraoksonaz-1 (PON-1) enzimi ile birlikte antiaterojenik özelliktedir. PON-1, paraoksonaz, arilesteraz ve laktonaz aktivitelerine sahiptir. Çalışmamızda farklı lipit içerikli dislipidemik bireylerde serum PON-1 düzeyi ve enzim aktiviteleri ile bunların serum oxLDL ve serum okside yüksek yoğunluklu lipoprotein (oxHDL) düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlandı. Çalışma grubu normokolesterolemik normotrigliseridemik (n=40), normokolesterolemik hipertrigliseridemik (n=40), hiperkolesterolemik normotrigliseridemik (n=40) ve hiperkolesterolemik hipertrigliseridemik (n=40) olmak üzere toplam 160 gönüllüden oluşturuldu. Bireylerin kan örnekleri çalışmamızda kullanıldı. oxLDL, oxHDL ve PON-1 düzeyleri enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) ile belirlendi. Enzim aktiviteleri spektrofotometrik yöntemlerle ölçüldü. Tüm çalışma grubunda (n=160) serum oxLDL düzeyleri total kolesterol (r=0.523, p=0.0001), trigliserit (r=0.354, p=0.0001), düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL-K) (r=0.399, p=0.0001) ve oxHDL (r=0.235, p=0.003) düzeyleriyle pozitif korelasyon görüldü. Hiperkolesterolemik bireylerin serum oxHDL değerleri ile spesifik paraoksonaz enzim aktivitesi (spesifik PON EA) (r=-0.460, p=0.0001), spesifik arilesteraz enzim aktivitesi (spesifik ARE EA) (r=-0.616, p=0.0001) ve spesifik laktonaz enzim aktivitesi (spesifik LAC EA) (r=-0.538, p=0.0001) arasında negatif korelasyon bulundu. Hipertrigliseridemik bireylerin yüksek yoğunluklu lipoprotein kolesterol (HDL-K) konsantrasyonlarının ve PON aktivitelerinin hiperkolesterolemik bireylere göre daha belirgin etkilendiği, dislipidemik tablolarda HDL-K'nın sadece düzeylerinin değil yapısal protein ve enzimlerinin de etkilendiği ve bunun artan serum oxLDL ve serum oxHDL konsantrasyonları ile ilişkili olabileceği kanaatine varıldı.