Farklı merkezlerde doğum yapan kadınların doğum ünitesi memnuniyetlerinin travmatik doğum algılarına etkisi

Bu araştırma, farklı merkezlerde vajinal doğum yapan kadınların doğum ünitesi memnuniyetlerinin travmatik doğum algılarına etkisi belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı tasarımda planlanan araştırma, Tokat ilinde bulunan iki hastanede vajinal doğum yapan 275 lohusa ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, literatür doğrultusunda geliştirilen "Sosyodemografik Veri Formu", "Doğum Ünitesi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği" ve "Travmatik Doğum Algısı Ölçeği (TDAÖ)" ile toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü ANOVA ve Post-Hoc testlerinden Tukey HSD ve Tamhane's testleri kullanılmıştır. Veriler arasındaki ilişki Pearson Korelasyon analizi ile değerlendirilmiş; yordayıcılık düzeyi ise basit doğrusal regresyon analizi ile belirlenmiştir. İstatistiksel testlerde anlamlılık düzeyi %95 güven aralığında ve p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Doğum yapan kadınların yaş ortalaması 27.58±5.10 yıl; evlilik süresi ortalaması ise 5.65±4.57 yıl olarak bulunmuştur. Kadınların Doğum Ünitesi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği toplam puan ortalaması 122.49±11.35, Travmatik Doğum Algısı Ölçeğitoplam puan ortalaması 68.47±25.01 bulunmuştur. Kadınların doğum yaptıkları merkeze göre Doğum Ünitesi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği ile Travmatik Doğum Algısı Ölçeğitoplam puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Üniversite hastanesinde doğum yapan kadınların Doğum Ünitesi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği alt boyutlarından İletişim ve Bakım, Konfor ve Doğumu Destekleyici Olanaklar puan ortalamalarının devlet hastanesinde doğum yapan kadınlara göre daha yüksek; Travmatik Doğum Algısı Ölçeği puan ortalamalarının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Doğum odasının Fiziki Özelliklerine Yönelik Memnuniyetin, il merkezinde yaşayanlarda ve ileri yaş gebelerde daha düşük olduğu; Konfor Memnuniyetinin ise eşi çalışmayan ve eşi ilköğretim mezunu olan kadınlarda daha düşük, İletişim ve Bakım Memnuniyetinin çekirdek ailede yaşayanlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca, gebelik haftası arttıkça İletişim ve Bakım, Doğum Odasının Fiziki Özellikleri ve Konfor Memnuniyetinin arttığı belirlenmiştir (p<0.05). Travmatik Doğum Algısı Ölçeği puan ortalaması sosyodemografik ve obstetrik özelliklere göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir (p>0.05). Ölçekler arası ilişki incelendiğinde;Doğum Ünitesi Memnuniyet Değerlendirme Ölçeği ve Travmatik Doğum Algısı Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur (F=115,021; p<0.05). Regresyon analizine göre, travmatik doğum algısının %29,6'lık kısmı doğum ünitesi memnuniyeti düzeyi tarafından açıklanmaktadır. Doğum ünitesi memnuniyetinde 1 birimlik artış, travmatik doğum algısında 1,319 birimlik bir azalmaya neden olmuştur (p<0.05). Çalışamanın bulguları doğrultusunda; doğum yapan kadınların doğum ünitesi memnuniyetlerinin yüksek, travmatik doğum algılarının orta düzeyde olduğu;doğum ünitesi memnuniyet düzeyi arttıkça travmatik doğum algısının azaldığı ve üniversite hastanesinde doğum yapan kadınlarda devlet hastanesinde doğum yapanlaragöredoğum ünitesi memnuniyet düzeylerinin daha yüksektravmatik doğum algılarının ise düşükolduğu görülmüştür. Bu doğrultuda, doğum ortamlarının kalitesinin artırılması, kadınların daha olumlu bir doğum deneyimi yaşamalarına katkı sağlayacaktır. Bu açıdan doğum ünitelerinin doğum yapan kadınların ve ebelerin görüşleri doğrultusunda ve uygunluk kriterleri dikkate alınarak dizayn edilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ebelik, vajinal doğum, doğum ünitesi memnuniyeti, travmatik doğum algısı