Fiziksel eğitim alan ve almayan astımlı çocukların solunum fonksiyon parametrelerinin karşılaştırılması

ÖZETTütün E., Fiziksel eğitim alan ve almayan astımlı çocukların solunum fonksiyonparametrelerinin karşılaştırılması, Abant zzet Baysal Üniversitesi SağlıkBilimleri Enstitüsü Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Programı Yüksek LisansTezi, Bolu, 2005.Bu çalışma, orta ve hafif şiddetli astımlı çocuklarda, alt ve üst ekstremitelerineyönelik egzersiz eğitim tipinin yerini göstermek ve bu egzersizlerin, solunumfonksiyonlarına, fiziksel uygunluk düzeylerine ve fonksiyonel kapasiteye olanetkilerini belirlemek amacıyla planlanmıştır. Bu çalışmaya Abant zzet BaysalÜniversitesi (A. .B.Ü.) zzet Baysal Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları AnaBilim Dalı, Astım polikliniğine başvuran persistan hafif ve orta şiddetli astım tanısıkonmuş ve fiziksel eğitim programı için A. .B.Ü. Kemal Demir Fizik Tedavi veRehabilitasyon Yüksekokulu'na sevk edilen kliniği stabil 44 birey katılmıştır.Bireyler randomize edilerek 15 birey alt ekstremite eğitimi grubu, 15 birey üstekstremite eğitim grubu ve14 birey de kontrol grubu olmak üzere üç grubaayrılmıştır. Çalışmanın başlangıcında eğitim ve kontrol gruplarındaki bireylerinöyküsü, semptomları, fiziksel uygunluk testleri, solunum fonksiyonları,kardiyopulmoner ve fonksiyonel kapasitesi, kas iskelet sistemi değerlendirilmiştir.Ölçümler sekiz hafta sonunda tekrar yapılmıştır. Alt ve üst ekstremite eğitim gruplarıher seans 45-60 dakika olmak üzere haftada 3 kez ve toplam 8 hafta fiziksel eğitimprogramına alınmıştır. Kontrol grubu ise herhangi bir egzersiz programınakatılmamıştır. Olguların çalışma sonrasındaki değerlendirmelerinde, alt ve üst eğitimgrubunun fonksiyonel kapasitesi, kas kuvveti, esneklik değerleri, fiziksel uygunlukseviyesi, torakal ekspansiyon miktarı ve solunum fonksiyon değerlerinin anlamlıolarak arttığı görülmüş ve vücut kompozisyonundaki olumlu gelişmelerin de anlamlıolduğu gözlenmiştir (p<0.05). Alt ekstremite eğitim grubunun altı dakika yürümemesafesi ve vücut kompozisyonundaki gelişmeler üst ekstremite eğitim grubuna göreanlamlı olarak artmıştır (p<0.05). Bununla beraber, üst ekstremite eğitim grubunun,süreye karşı yapılan kol ve omuz çevresi kaslarının enduransını belirlemedekullanılan modifiye pull-ups testi üst ekstremite eğitim grubunda, alt ekstremiteeğitim grubuyla kıyaslandığında anlamlı olarak artmıştır (p<0.05). Eğitim öncesi vesonrası değerlendirilen solunum fonksiyon test sonuçları incelendiğinde FVC, FEV1,PEF parametrelerinde her üç grupta (n=44), anlamlı gelişmeler gözlendi (p<0.05).Üç grup kendi aralarında karşılaştırıldığında anlamlı fark gözlenmedi (p>0.05).Bununla beraber küçük havayollarını yansıtan FEF25-75 parametresindeki gelişmeninsadece üst ekstremite grubunda anlamlı olarak arttığı görüldü (p<0.05). Tüm bubulgular ışığında, alt ve üst ekstremite egzersizlerinin birbirini tamamladığı veçocuklarda planlanacak astım rehabilitasyon programlarının solunum kontrolü ilebirlikte bir bütün halinde uygulanması gerektiği ve fiziksel eğitim programlarınınklinik olarak yararlı olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Astım, fiziksel egzersiz eğitimi, solunum fonksiyonparametreleri.